Depremde Asansörde Olursanız Ne Yapmalısınız?

İÇERİK

Depremde asansörde olmak, hareket eden kabinin sarsılması veya aniden durması nedeniyle korkutucu olabilir. Böyle bir durumda öncelik, kapıları açmaya çalışmak değil; dengenizi korumak, yaralanma riskini azaltmak ve gerektiğinde yardım istemektir. Kabinin kat arasında durması, kendi başınıza çıkmanız gerektiği anlamına gelmez. Özellikle kabin ile kat zemini arasında yükseklik farkı varsa çıkış girişimi ağır yaralanmalara yol açabilir.

Bina yöneticileri ve bakım firmaları açısından hazırlık da aynı derecede önemlidir. Çalışan bir haberleşme sistemi, okunabilir adres bilgisi ve önceden belirlenmiş iletişim düzeni, olay sırasında belirsizliği azaltır. Bu rehberde deprem sırasında kabindeki kişiye aktarılacak temel adımları, güvenli bekleme yöntemini ve deprem sonrasında asansörün yeniden kullanıma alınmasında dikkat edilecek noktaları bulabilirsiniz.

Depremde Asansördeyseniz İlk Anda Ne Yapmalısınız?

Sakin kalmaya çalışın ve ani hareketlerden kaçının. Kabin içinde koşmak, zıplamak veya kapıya yüklenmek güvenli bir çıkış sağlamaz. Yanınızdaki kişilerle kısa, anlaşılır cümlelerle konuşun. Bir kişinin iletişimi yürütmesi, herkesin aynı anda bağırmasından daha faydalıdır.

Sarsıntı sırasında dengenizi koruyabileceğiniz bir pozisyon alın. Kapılardan ve varsa hasar görmüş ayna ya da cam yüzeylerden uzak durun. Düşme riski hissediyorsanız bulunduğunuz yerde alçalarak başınızı ve boynunuzu koruyun. Hareket etmekte zorlanan kişileri ayağa kalkmaya veya kabin içinde yer değiştirmeye zorlamayın.

AFAD, deprem sırasında asansör kullanılmamasını ve bina içinde baş ile boynun korunmasını önerir. Bu nedenle asansör dışındaki kişilerin tahliye amacıyla kabine binmemesi gerekir. afad.gov.tr

Kabin Bir Katta Durur ve Kapı Açılırsa

Kabin normal biçimde durur, kapılar kendiliğinden açılır ve kat zeminiyle güvenli geçiş oluşursa çevrenizi kontrol ederek çıkın. Kapının açılması tek başına çıkışın güvenli olduğunu göstermez. Önünüzde boşluk, belirgin seviye farkı, döküntü veya başka bir tehlike varsa geçmeye çalışmayın.

Çıktıktan sonra asansöre yeniden binmeyin. Sarsıntı sürüyorsa merdivenlere koşmayın; bulunduğunuz yerde uygun korunma davranışını uygulayın. Tahliyeye, sarsıntı sonrasında güvenli güzergâh ve bina acil durum planı doğrultusunda devam edin.

Kabin Durursa Güvenli Bekleme ve Yardım İsteme

Asansör kat arasında kalmışsa hedef, kabini yolcu müdahalesiyle hareket ettirmek değil; dışarıyla iletişim kurmaktır. KONE’nin deprem güvenliği önerileri de duran kabinde alarm veya interkom kullanılmasını, kapıların zorlanmamasını ve kurtarma ekiplerinin beklenmesini vurgular. kone.us

İzlenecek temel sıra şöyledir:

1. Alarm veya acil haberleşme butonunu kullanın. Butonun yanındaki kullanım talimatını izleyin.
2. Yanıt geldiğinde mahsur kaldığınızı açıkça söyleyin. Deprem sonrasında kabinin durduğunu belirtin.
3. Adresinizi ve bina içindeki konumunuzu aktarın. Site adı, blok ve asansör numarası önemlidir.
4. Kabindeki kişi sayısını bildirin. Yaralanma, rahatsızlık veya özel destek ihtiyacı varsa ekleyin.
5. Verilen talimatları dinleyin. Kapı açma ya da çıkış girişiminde bulunmadan yetkili ekibi bekleyin.

Haberleşme Sistemi Yanıt Vermiyorsa

Cep telefonu çekiyorsa bakım firmasına ve bina yönetimine haber verin. Acil kurtarma ihtiyacı veya sağlık tehlikesi varsa 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın. Türkiye’de acil çağrı hizmetleri 112 üzerinden yürütülür. 112.gov.tr

Görüşmede şu örneğe benzer, kısa bir anlatım kullanabilirsiniz:

“Deprem sonrasında asansörde mahsur kaldık. Adresimiz …, B blok, ikinci asansör. Kabinde üç kişiyiz. Bir kişinin hareket kısıtlılığı var. Kapılar kapalı, bulunduğumuz katı kesin bilmiyoruz.”

Kat bilgisinden emin değilseniz tahmininizi kesin bilgi gibi vermeyin. Telefonun pilini koruyun, gereksiz görüşmeleri azaltın ve geri aranabileceğiniz hattı erişilebilir tutun. Bağlantı kuramıyorsanız aralıklarla seslenerek veya kapıya zarar vermeden ses çıkararak varlığınızı duyurun; sürekli bağırarak kendinizi yormayın.

Depremde Asansörde Yapılmaması Gerekenler

Panik anında “bir an önce çıkma” isteği anlaşılır olsa da yanlış müdahale, beklemekten daha büyük tehlike oluşturabilir. Bina görevlisinin veya komşunun iyi niyetle kapıyı açmaya çalışması da güvenli bir kurtarma yöntemi değildir.

Durum	Kaçınılması gereken davranış	Güvenli yaklaşım
Kabin kat arasında durdu	Kapıları elle ayırmak, aralıktan çıkmak	Alarmı kullanmak ve yetkili ekibi beklemek
Kabin sarsılıyor	Zıplamak veya kapıya yüklenmek	Dengeyi korumak, başı ve boynu korumaya almak
Elektrik kesildi	Çakmak ya da kibrit yakmak	Varsa acil aydınlatmadan veya telefon ışığından yararlanmak
Kapı kısmen açıldı	Boşluktan tırmanmaya çalışmak	Kapıdan uzak durmak, durumu ekibe bildirmek
Dışarıdan yardım geldi	Eğitimsiz kişilerin çekerek çıkarmasına izin vermek	Yetkili kurtarma işlemini beklemek
Elektrik geri geldi	Yolculuğa devam etmeyi güvenli kabul etmek	Kontrol ve kullanım yönlendirmesini beklemek

Kapıyı Aralamak Neden Tehlikelidir?

Kapının arkasında doğrudan koridor bulunmayabilir. Kabin, kat seviyesinin altında veya üstünde olabilir; açılan aralık kuyu boşluğuna erişim oluşturabilir. Ayrıca kurtarma sırasında kabinin hareket etmesi, aralıkta bulunan kişiyi sıkıştırabilir.

Tavan kapağına ulaşmak için başka birinin omzuna çıkmak veya kabin üstüne tırmanmak da yolcunun uygulayacağı bir yöntem değildir. KONE’nin genel yolcu güvenliği talimatı, mahsur kalındığında alarmın kullanılmasını ve kişinin kendi başına çıkmaya çalışmamasını belirtir. Lift Safety - KONE Distributors

Çocuklar, Yaşlılar ve Engelli Yolcular İçin İletişim

Kabindeki herkesin aynı tepkiyi vermesi beklenmemelidir. Çocuklar ağlayabilir, işitme engelli bir kişi interkomdan gelen konuşmayı duymayabilir veya yaşlı bir yolcu ayakta durmakta zorlanabilir. Bu nedenle talimatları kısa tutun ve kişinin ihtiyacına göre aktarın.

Çocuğa “Hiçbir şey olmadı” demek yerine “Asansör durdu, yardım istiyoruz, burada birlikte bekleyeceğiz” gibi somut bir açıklama yapın. Gerçekçi olmayan kurtarma süreleri vermeyin. “Beş dakikada çıkaracaklar” sözü tutulamadığında kaygı artabilir.

Tekerlekli sandalye kullanan kişiyi sandalyeden kaldırmaya veya kapı aralığından taşımaya çalışmayın. Sandalyenin sabit durmasını sağlayın ve kurtarma ekibine ihtiyaçları önceden bildirin. Görme engelli yolcuya kabinde neler olduğunu sözlü olarak anlatın; yer değiştirmesi gerekiyorsa önce açıklayın.

Rahatsızlık, yaralanma veya nefes alma güçlüğü varsa bunu acil çağrı sırasında açıkça belirtin. Kabindeki kişilere rastgele ilaç vermeyin. Sağlıkla ilgili müdahalelerde çağrı görevlisinin yönlendirmesini izleyin. Bina yönetiminin görevi, kişinin durumunu doğru aktarmak ve ekiplerin binaya ulaşmasını kolaylaştırmaktır.

Bina Yönetimi ve Bakım Firması Deprem Sonrasında Nasıl Hareket Etmeli?

Bina yöneticisi önce hangi asansörde, kaç kişinin mahsur kaldığını netleştirmelidir. Çok bloklu sitelerde yalnızca “Asansörde biri var” bilgisi yeterli değildir. Blok, giriş ve asansör tanımı birlikte kaydedilmelidir.

Örneğin iki asansörlü bir binada “sağdaki asansör” ifadesi, farklı giriş yönlerinden bakıldığında karışabilir. Kabinlere ve bakım kayıtlarına aynı tanımlayıcının yazılması, doğru ekibin doğru noktaya yönelmesini kolaylaştırır.

Yönetimin ilk koordinasyon listesi şu şekilde olabilir:

• Mahsur kalma ihbarını ve saatini kaydetmek.
• Bakım firmasına ve gerektiğinde acil yardım birimlerine bilgi vermek.
• Kabindeki kişi sayısını ve özel ihtiyaçları aktarmak.
• Ekiplerin girişini kolaylaştıracak bir irtibat kişisi belirlemek.
• Kat kapılarının çevresinde kalabalık oluşmasını önlemek.
• Asansörün kullanılmaması gerektiğini bina sakinlerine duyurmak.

Bu ihbarları, yapılan görüşmeleri ve teknik servis kayıtlarını Asansorex gibi bir bakım takip yazılımında bir arada tutmak, yönetim ile bakım firmasının aynı olay geçmişini izlemesine yardımcı olabilir.

Elektrik Geldiğinde Asansör Hemen Açılmalı mı?

Elektriğin geri gelmesi, asansörün depremden etkilenmediğini kanıtlamaz. Yönetici veya bina görevlisi, sigortaları tekrar tekrar açıp kapatarak sistemi çalıştırmaya uğraşmamalıdır.

Bakım firmasının değerlendirmesi, üreticinin talimatları ve binanın güvenli kullanımına ilişkin yetkili yönlendirmeler birlikte dikkate alınmalıdır. Asansörün çalışması, binanın taşıyıcı sisteminin güvenli olduğu anlamına da gelmez. Bina güvenliği değerlendirmesi ile asansörün teknik kontrolü farklı uzmanlık alanlarıdır.

Deprem Öncesi Hazırlıkta Hangi Noktalar Kontrol Edilmeli?

Deprem hazırlığı yalnızca kabine bir uyarı levhası asmakla tamamlanmaz. Bina yöneticisi, bakım firmasıyla birlikte acil haberleşmenin gerçekten çalıştığını ve iletişim bilgilerinin güncel olduğunu doğrulamalıdır.

Hazırlık dosyasında bina adresi, blok adları, asansör tanımları, bakım firması iletişimi ve acil durumda aranacak yönetim temsilcisi bulunmalıdır. Bu bilgilerin yalnızca internet bağlantısıyla açılan bir belgede kalmaması faydalıdır. Kabinde okunabilir bir bilgi kartı da bulunabilir.

Bakım görüşmelerinde şu sorular sorulabilir:

• Acil haberleşme sistemi hangi noktaya bağlanıyor?
• Elektrik kesildiğinde haberleşme ve acil aydınlatma nasıl destekleniyor?
• Kabindeki adres ve servis bilgileri güncel mi?
• Binadaki personel, kurtarma çağrısını nasıl yönlendireceğini biliyor mu?
• Deprem sonrasında kullanım kararı kimlerle koordine edilecek?

Deprem algılama veya otomatik kurtarma özelliği bulunduğu söyleniyorsa bunun kapsamı bakım firmasından öğrenilmelidir. Bu sistemlerin her asansörde bulunduğu veya her olayda aynı şekilde davranacağı varsayılmamalıdır. Yolculara “Depremde bu asansör kesinlikle zemin kata iner” gibi genel güvenceler verilmemelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Depremde asansördeyken bütün kat düğmelerine basmalı mıyım?

Her asansörün deprem ve acil durum çalışma düzeni aynı değildir. Kabinde üreticiye ait özel bir talimat varsa onu izleyin. Düğmelere basmak güvenli çıkışı garanti etmez; kabin durmuşsa öncelik alarm, haberleşme ve yetkili yardım olmalıdır.

Asansör kat arasında kaldığında kapıyı açıp çıkabilir miyim?

Hayır. Kapıyı zorlamayın ve aralıktan geçmeye çalışmayın. Kabin ile kat zemini arasındaki fark, kuyuya düşme veya sıkışma tehlikesi oluşturabilir. Kurtarma işlemini yetkili ekibe bırakın.

Depremden sonra çalışan asansöre binmek güvenli midir?

Çalışıyor olması tek başına yeterli değildir. Deprem sonrasında asansörü kullanmayın; bakım firmasının değerlendirmesini ve yetkililerin yönlendirmesini bekleyin. Tahliye için de sarsıntı sonrasında güvenli olduğu değerlendirilen güzergâhı kullanın.

Kabindeki alarm butonuna bir kez basmak yeterli mi?

Bu, cihazın çalışma biçimine bağlıdır. Butonun yanındaki talimata uyun; bazı sistemlerde belirtilen süre boyunca basılı tutmak gerekebilir. Bağlantı kurulduğunda konuşmayı dinleyin ve istenen bilgileri aktarın.

Bina görevlisi kapıyı açarak yolcuları çıkarabilir mi?

Yalnızca bina görevlisi olması, kişinin kurtarma yapmaya yetkin olduğu anlamına gelmez. Eğitim ve yetkilendirmesi bulunmayan kişiler kapı açma veya kabini hareket ettirme girişiminde bulunmamalıdır. Görevli, iletişim ve ekip yönlendirmesine yardımcı olabilir.

Özet

Depremde asansördeyseniz ani hareketlerden kaçının, dengenizi koruyun ve kabin durduğunda alarm veya interkomla yardım isteyin. Kapıları zorlamayın, kat arasından çıkmaya çalışmayın ve tavan kapağına yönelmeyin. Kabin normal biçimde bir katta açılırsa yalnızca güvenli geçiş koşulları oluştuğunda çıkın.

Bina yönetimi açısından hazırlığın temeli; çalışan haberleşme, doğru konum bilgisi ve bakım firmasıyla kurulmuş açık bir iletişim düzenidir. Deprem sonrasında ise elektrik gelmesini kullanım onayı saymadan, teknik değerlendirme ve yetkili yönlendirmeler doğrultusunda hareket edin.