Teknisyen İş Sözleşmesi Örneği
Asansör firmaları için teknisyen iş sözleşmesinde bulunması gereken temel maddeler, görev tanımı, fazla mesai, iş güvenliği, zimmet ve saha kurallarıyla birlikte örnek sözleşme iskeleti.
İÇERİK
Asansör bakım firmalarında teknisyen iş sözleşmesi, sadece işe girişte imzalanan standart bir evrak değildir. Saha düzenini, görev sınırlarını, fazla mesaiyi, nöbeti, zimmetleri, iş güvenliği sorumluluklarını ve müşteriyle iletişim kurallarını netleştiren temel belgedir. Özellikle arıza, bakım, modernizasyon, nöbet ve acil müdahale gibi hareketli süreçlerde “kim neyi yapmakla yükümlü?” sorusunun cevabı sözleşmede ve eklerinde açık değilse, ileride hem firma sahibi hem teknisyen için ciddi anlaşmazlıklar doğabilir.
Bu yazıda asansör firmaları için teknisyen iş sözleşmesinde hangi başlıkların bulunması gerektiğini, hangi maddelerin dikkatle yazılması gerektiğini ve örnek bir sözleşme iskeletini pratik şekilde ele alacağız. Buradaki metin genel bilgilendirme amaçlıdır; kesin kullanım öncesinde iş hukuku bilen bir avukat veya mali müşavirle kontrol edilmesi gerekir.
Teknisyen İş Sözleşmesi Neden Önemlidir?
Asansör sektörü klasik masa başı işlerden farklıdır. Teknisyen gün içinde birden fazla binaya gider, farklı yöneticilerle muhatap olur, arıza anında karar verir, bazen gece veya hafta sonu nöbete kalır, firma aracı ve ekipman kullanır. Bu yüzden teknisyen iş sözleşmesi yalnızca maaş ve mesai saatinden ibaret olmamalıdır.
İyi hazırlanmış bir sözleşme şu konularda firmayı ve çalışanı korur:
- Görev tanımını netleştirir.
- Çalışma saatleri ve fazla mesai beklentisini açıklar.
- Nöbet ve acil arıza müdahalesi kurallarını belirler.
- Araç, telefon, el terminali, takım çantası gibi zimmetleri kayıt altına alır.
- İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yazılı hale getirir.
- Müşteri ilişkileri, gizlilik ve rekabet hassasiyetlerini düzenler.
- İşten ayrılma halinde teslim edilecek ekipmanları ve belgeleri netleştirir.
Sözleşme ne kadar açık olursa, “Ben bunu bilmiyordum”, “Bu benim görevim değildi”, “Bu mesai sayılır mı?” gibi tartışmalar o kadar azalır. Asansör firmalarında saha operasyonu hızlı aktığı için bu netlik günlük iş düzenini doğrudan etkiler.
Sözleşmede Mutlaka Yer Alması Gereken Temel Bilgiler
Bir teknisyen iş sözleşmesi hazırlanırken önce temel bilgiler doğru yazılmalıdır. Tarafların kimliği, işe başlama tarihi, görev unvanı, işyeri adresi, ücret ve çalışma şekli gibi alanlar eksik bırakılmamalıdır.
| Başlık | Sözleşmede Nasıl Yer Almalı? | Pratik Not |
|---|---|---|
| Taraf bilgileri | İşveren unvanı, vergi bilgisi, çalışan adı, T.C. kimlik no | Kimlik ve SGK bilgileriyle uyumlu olmalı |
| Görev unvanı | Asansör bakım teknisyeni, arıza teknisyeni, montaj teknisyeni vb. | Unvan, fiili görevle çelişmemeli |
| İşe başlama tarihi | Gün/ay/yıl olarak yazılmalı | SGK bildirimiyle aynı olmalı |
| Çalışma yeri | Firma merkezi ve saha görev alanı belirtilmeli | İl/ilçe bazlı saha kapsamı eklenebilir |
| Ücret | Brüt/net ayrımı net olmalı | Prim, yol, yemek ayrıca belirtilmeli |
| Çalışma süresi | Haftalık çalışma düzeni yazılmalı | Fazla mesai ayrıca düzenlenmeli |
| Deneme süresi | Varsa süresi yazılmalı | Genel uygulamaya uygun belirlenmeli |
| Ekler | Görev tanımı, zimmet formu, İSG talimatı | Sözleşmenin parçası sayılmalı |
Burada en sık yapılan hata, teknisyenin görevini çok genel yazmaktır. “Teknik personel olarak çalışacaktır” ifadesi tek başına zayıf kalır. Bunun yerine görev kapsamı bakım, arıza, revizyon desteği, periyodik kontrol hazırlığı, müşteri bilgilendirmesi, servis formu düzenleme gibi daha somut anlatılmalıdır.
Görev Tanımı Nasıl Yazılmalı?
Asansör teknisyeninin görev tanımı, sözleşmenin en kritik bölümüdür. Çünkü sahada yaşanan anlaşmazlıkların çoğu görev sınırlarından çıkar. Bir teknisyen sadece bakım mı yapacak, arıza da bakacak mı, nöbete girecek mi, modernizasyon işlerinde destek verecek mi, tahsilat alacak mı? Bunlar açık yazılmalıdır.
Örnek görev tanımı maddeleri
Aşağıdaki maddeler sözleşmeye doğrudan değil, firmanın yapısına göre uyarlanarak eklenmelidir:
- Periyodik bakım planına göre kendisine verilen asansörlerin bakımını yapmak.
- Arıza bildirimlerine firma tarafından belirlenen sıra ve önceliğe göre müdahale etmek.
- Yapılan bakım ve arıza işlemlerini servis formu, mobil uygulama veya firma tarafından kullanılan kayıt yöntemiyle belgelemek.
- Değişen parça, kullanılan malzeme ve tespit edilen eksikleri doğru şekilde raporlamak.
- Kırmızı, sarı, mavi veya yeşil etiket süreçlerinde firma yetkilisinin verdiği teknik görevleri yerine getirmek.
- İş sağlığı ve güvenliği kurallarına, kişisel koruyucu donanım kullanımına ve saha talimatlarına uymak.
- Bina yöneticisi, apartman sakini veya müşteri temsilcisiyle firma itibarına uygun şekilde iletişim kurmak.
- Firma aracı, cihazı, el aleti, ölçüm cihazı ve yedek parçalarını özenle kullanmak.
Burada önemli nokta, teknisyene sınırsız sorumluluk yüklememektir. Örneğin “Firma tarafından verilen her işi yapmakla yükümlüdür” gibi geniş ve belirsiz ifadeler yerine, işin niteliğiyle ilgili görevler yazılmalıdır. Asansör bakım firmasında çalışan teknisyenin görevi teknik saha operasyonudur; muhasebe, satış veya depo sorumluluğu verilecekse ayrıca görev tanımında belirtilmelidir.
Fazla Mesai, Nöbet ve Acil Arıza Maddeleri
Asansör sektöründe arıza her zaman mesai saatine denk gelmez. Özellikle hastane, otel, AVM, kamu binası veya çok katlı konutlarda acil müdahale gerekebilir. Bu yüzden iş sözleşmesinde fazla mesai, nöbet ve çağrı sistemi mutlaka düzenlenmelidir.
Genel uygulamada fazla çalışma, iş mevzuatına uygun şekilde çalışanın onayı ve ücretlendirme esaslarıyla yürütülmelidir. Burada uydurma oran veya madde numarası yazmak yerine, sözleşmede “yürürlükteki iş mevzuatına uygun olarak” ifadesi kullanılabilir.
Sözleşmede dikkat edilecek noktalar
- Haftalık çalışma düzeni açık yazılmalı.
- Fazla mesainin hangi durumlarda doğacağı belirtilmeli.
- Nöbet sistemi varsa kapsamı ve bildirim yöntemi açıklanmalı.
- Acil arıza çağrılarında görevlendirmenin nasıl yapılacağı yazılmalı.
- Fazla çalışma ücretinin veya serbest zaman kullanımının mevzuata uygun olacağı belirtilmeli.
- Çalışanın onayı ve kayıt süreci ihmal edilmemeli.
Örnek ifade şu şekilde kurulabilir:
Çalışan, işin niteliği gereği işveren tarafından planlanan nöbet ve acil arıza müdahale programlarına, yürürlükteki iş mevzuatına uygun olmak kaydıyla katılır. Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma uygulamaları mevzuata uygun şekilde kayıt altına alınır ve karşılığı ödenir veya mevzuatın izin verdiği şekilde kullandırılır.
Bu madde tek başına yeterli değildir; firmanın bordro, puantaj ve görev kayıtlarıyla desteklenmelidir. Asansorex gibi bakım takip yazılımlarında arıza çağrısı, teknisyen ataması, varış zamanı ve iş kapanış kaydı düzenli tutulduğunda, sonradan çıkabilecek “kim, ne zaman, hangi işe gitti?” tartışmaları daha kolay çözülebilir.
İş Güvenliği, Yetki ve Saha Kuralları
Asansör teknisyenliği yüksek dikkat gerektiren bir meslektir. Kuyu dibi, makine dairesi, kabin üstü, elektrik panosu, kapı kilitleri, halat ve fren sistemleri gibi alanlarda çalışılır. Bu nedenle sözleşmede iş sağlığı ve güvenliği bölümü mutlaka bulunmalıdır.
Sözleşme, teknisyenin eğitim almadan riskli işe sokulabileceği anlamına gelmez. Tam tersine, işverenin eğitim, bilgilendirme, kişisel koruyucu donanım ve güvenli çalışma ortamı sağlama yükümlülüğü vardır. Çalışanın da verilen eğitimlere uyma, koruyucu ekipman kullanma ve tehlikeli durumları bildirme sorumluluğu bulunur.
İş güvenliği maddesinde yer alabilecek başlıklar
- Kişisel koruyucu donanım kullanımı
- Elektrik güvenliği ve enerjinin kesilmesi prosedürü
- Kabin üstü ve kuyu dibi çalışma kuralları
- Tek başına çalışma sınırları
- Acil durum bildirimi
- İş kazası bildirimi
- Yetkisiz müdahale yasağı
- Eğitim ve talimatlara uyma yükümlülüğü
Özellikle “yetki sınırı” önemli bir konudur. Her teknisyen her teknik müdahaleyi yapmayabilir. Örneğin kumanda panosu değişimi, fren ayarı, hız regülatörü müdahalesi, UCM sistemiyle ilgili işlemler veya modernizasyon kapsamındaki kritik işler için daha deneyimli personel veya yetkili mühendis gözetimi gerekebilir. Bu sınır sözleşmede veya görev talimatında belirtilmelidir.
Zimmet, Araç ve Ekipman Kullanımı
Asansör firmalarında teknisyene verilen ekipmanlar ciddi maliyet oluşturur. Takım çantası, ölçü aleti, matkap, el terminali, telefon, tablet, firma aracı, yakıt kartı, yedek parça ve kişisel koruyucu donanımlar mutlaka zimmetle teslim edilmelidir.
Sözleşmenin içinde genel zimmet maddesi bulunabilir; ancak detaylı liste ayrıca “zimmet formu” olarak hazırlanmalıdır. Çünkü zaman içinde ekipman değişebilir. Sözleşmeye her cihazı tek tek yazmak yerine, “çalışana teslim edilen araç, gereç ve ekipmanlar ayrı zimmet formuyla kayıt altına alınır” denmesi daha sağlıklıdır.
Zimmet formunda bulunması gereken alanlar
| Zimmet Kalemi | Kayıt Detayı | Teslimde Kontrol |
|---|---|---|
| El aletleri | Marka, model, adet | Eksik veya kırık parça var mı? |
| Ölçü cihazı | Seri numarası | Çalışır durumda mı? |
| Telefon/tablet | IMEI veya seri no | Şarj cihazı teslim edildi mi? |
| Firma aracı | Plaka, km, ruhsat bilgisi | Hasar kaydı var mı? |
| Yakıt kartı | Kart no | Limit ve kullanım kuralı açık mı? |
| KKD | Baret, eldiven, ayakkabı vb. | Beden ve kullanım durumu uygun mu? |
Firma aracı kullanımında trafik cezaları, şahsi kullanım sınırı, yakıt giderleri, kaza bildirimi ve bakım sorumluluğu ayrıca yazılmalıdır. Ancak burada da ölçülü olmak gerekir. Çalışanın kusuru olmayan arıza, eskime veya normal kullanım kaynaklı yıpranma doğrudan çalışana yüklenmemelidir.
Gizlilik, Müşteri İlişkileri ve Rekabet Hassasiyeti
Asansör teknisyenleri sahada firmanın yüzüdür. Bina yöneticisinin telefonu, apartman bilgileri, bakım fiyatı, teklif detayları, kullanılan yedek parça, arıza geçmişi ve müşteri şikayetleri gibi bilgilere erişebilirler. Bu nedenle sözleşmede gizlilik maddesi yer almalıdır.
Gizlilik maddesi, çalışanın firma bilgilerini, müşteri listesini, fiyatlandırma bilgisini, teknik dokümanları ve ticari sır niteliğindeki verileri üçüncü kişilerle paylaşmamasını düzenler. Ancak bu madde çalışanın yasal haklarını kullanmasını engelleyecek şekilde yazılmamalıdır.
Müşteri ilişkileri tarafında ise şu kurallar açık olabilir:
- Müşteriden şahsi ödeme alınmaması
- Firma bilgisi dışında özel iş yapılmaması
- Rakip firma veya üçüncü kişi adına yönlendirme yapılmaması
- Müşteriye yanlış teknik bilgi verilmemesi
- Şikayetlerin firma yetkilisine bildirilmesi
- Servis formu veya dijital kaydın eksiksiz tamamlanması
Özellikle “elden tahsilat” konusu dikkat ister. Eğer teknisyen sahada tahsilat yapacaksa, makbuz, fiş, mobil kayıt veya banka yönlendirmesi gibi yöntemler önceden belirlenmelidir. Bu kayıtlar düzenli tutulmazsa hem cari hesap karışır hem çalışan gereksiz şüphe altında kalır.
Teknisyen İş Sözleşmesi Örnek İskeleti
Aşağıdaki metin birebir hukuki sözleşme yerine geçmez; asansör firmalarının avukat veya danışmanla çalışırken kullanabileceği bir iskelet olarak düşünülmelidir.
Örnek sözleşme başlıkları
-
Taraflar
İşverenin unvanı, adresi, vergi bilgileri ve çalışanın kimlik bilgileri yazılır. -
Sözleşmenin Konusu
Çalışanın asansör bakım, arıza, servis ve saha operasyonlarında teknisyen olarak görev yapacağı belirtilir. -
İşe Başlama Tarihi ve Deneme Süresi
İşe başlama tarihi ve varsa deneme süresi açıkça yazılır. -
Görev Tanımı
Çalışanın bakım, arıza, raporlama, müşteri bilgilendirme, parça kullanımı ve saha kayıtlarından sorumlu olduğu açıklanır. -
Çalışma Yeri ve Saha Görevi
Çalışanın firma merkezi yanında işverenin hizmet verdiği bina, site, AVM, otel, hastane, kamu binası veya diğer müşteri lokasyonlarında görevlendirilebileceği belirtilir. -
Çalışma Süresi, Nöbet ve Fazla Mesai
Haftalık çalışma düzeni, nöbet sistemi, acil arıza çağrıları ve fazla mesai uygulamalarının mevzuata uygun şekilde yürütüleceği yazılır. -
Ücret ve Yan Haklar
Aylık ücret, ödeme günü, yemek, yol, prim, harcırah veya diğer yan haklar açık şekilde belirtilir. -
İş Sağlığı ve Güvenliği
Çalışanın verilen eğitim ve talimatlara uyacağı, işverenin gerekli donanım ve bilgilendirmeyi sağlayacağı düzenlenir. -
Araç, Ekipman ve Zimmet
Çalışana teslim edilen araç, cihaz, takım ve ekipmanların zimmet formuyla kayıt altına alınacağı belirtilir. -
Gizlilik ve Müşteri Bilgileri
Çalışanın müşteri, fiyat, teknik doküman ve ticari bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamayacağı açıklanır. -
Servis Kayıtları ve Raporlama
Yapılan işlerin yazılı form, mobil uygulama veya firma tarafından belirlenen yöntemle kayıt altına alınacağı belirtilir. -
Sözleşmenin Sona Ermesi
İşten ayrılma halinde zimmetlerin teslimi, devam eden işlerin devri ve yasal hakların mevzuata uygun şekilde ödeneceği yazılır. -
Ekler
Görev tanımı, zimmet formu, İSG talimatı, araç kullanım talimatı ve varsa nöbet çizelgesi sözleşme eki yapılır.
Bu iskelet, firmanın büyüklüğüne göre sadeleştirilebilir veya detaylandırılabilir. Örneğin 5 teknisyenle çalışan bir bakım firması için çok ağır bir metin saha gerçekliğine uymaz. Ancak 30 teknisyenli, birden fazla şehirde çalışan firmalarda daha detaylı sözleşme ve ek prosedür gerekir.
Sözleşme Hazırlarken Yapılan Yaygın Hatalar
Teknisyen sözleşmelerinde en çok görülen sorun, internetten bulunan genel bir iş sözleşmesinin hiç uyarlanmadan kullanılmasıdır. Oysa asansör sektöründe saha görevi, acil arıza, teknik risk ve müşteri ilişkisi yoğun olduğu için genel metinler çoğu zaman yetersiz kalır.
Yaygın hatalar şunlardır:
- Görev tanımının belirsiz bırakılması
- Fazla mesai ve nöbet sisteminin yazılmaması
- Zimmet formu hazırlanmaması
- Firma aracı kullanım kurallarının eksik olması
- İş güvenliği talimatlarının sözleşmeye bağlanmaması
- Tahsilat, servis formu ve müşteri iletişimi kurallarının net olmaması
- İşten ayrılan teknisyenin müşteri listesi ve ekipman devrinin planlanmaması
- Sözleşmenin çalışan tarafından okunmadan imzalanması
İyi sözleşme, çalışanı sıkıştırmak için değil, işi netleştirmek için hazırlanır. Teknisyen ne yapacağını, hangi durumda kimi arayacağını, hangi kaydı tutacağını, hangi ekipmandan sorumlu olduğunu bilirse performansı da güven duygusu da artar.
Bu noktada dijital kayıt düzeni büyük avantaj sağlar. Bakım, arıza, zimmet, servis formu, fotoğraf ve imza kayıtlarının Asansorex gibi bir sistemde tutulması, hem firma sahibinin operasyonu izlemesini hem de teknisyenin yaptığı işi ispatlamasını kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Teknisyen iş sözleşmesi yazılı olmak zorunda mı?
Uygulamada yazılı sözleşme hazırlamak her iki taraf için de en güvenli yoldur. Görev, ücret, çalışma süresi, nöbet, zimmet ve iş güvenliği gibi konular yazılı hale geldiğinde ileride çıkabilecek anlaşmazlıklar azalır.
Asansör teknisyenine nöbet yazılabilir mi?
Evet, işin niteliğine ve firmanın hizmet modeline göre nöbet sistemi kurulabilir. Ancak bu sistemin çalışma süresi, dinlenme hakkı, fazla mesai ve ücretlendirme bakımından yürürlükteki iş mevzuatına uygun olması gerekir.
Zimmet formu sözleşmenin içinde mi olmalı?
Genellikle sözleşmede zimmetle ilgili ana madde bulunur, detaylı ekipman listesi ise ayrı zimmet formuyla tutulur. Böylece telefon, takım çantası, ölçü cihazı veya firma aracı değiştiğinde tüm sözleşmeyi yenilemeye gerek kalmaz.
Teknisyen müşteriden tahsilat yapabilir mi?
Firma politikası izin veriyorsa yapabilir; ancak bu süreç mutlaka kayıt altına alınmalıdır. Makbuz, fiş, banka dekontu veya dijital tahsilat kaydı olmadan sahada para alışverişi yapılması hem firma hem çalışan açısından risklidir.
Sözleşmede rekabet yasağı bulunmalı mı?
Bazı firmalar müşteri listesi ve ticari bilgileri korumak için rekabet veya gizlilik maddesi eklemek ister. Bu tür maddeler ölçülü, makul ve hukuka uygun yazılmalıdır. Aksi halde uygulanabilirliği tartışmalı hale gelebilir.
Hazır sözleşme örneği doğrudan kullanılabilir mi?
Hazır örnekler başlangıç için fikir verir; ancak her firmanın çalışma düzeni farklıdır. Nöbet sistemi, ücret yapısı, araç kullanımı, tahsilat yöntemi ve görev kapsamı firmaya göre uyarlanmalı, son kontrol uzman desteğiyle yapılmalıdır.
Özet
Teknisyen iş sözleşmesi, asansör bakım firmalarında saha düzeninin temel taşıdır. Görev tanımı, çalışma süresi, nöbet, fazla mesai, iş güvenliği, zimmet, müşteri ilişkileri ve gizlilik maddeleri net yazıldığında hem firma sahibi hem teknisyen daha güvenli bir çalışma zemini bulur.
En doğru yaklaşım, genel bir iş sözleşmesini asansör sektörünün gerçeklerine göre uyarlamaktır. Bakım ve arıza kayıtlarının düzenli tutulması, zimmetlerin belgelenmesi ve saha görevlerinin takip edilmesi de sözleşmenin pratikte çalışmasını sağlar. Asansorex gibi bakım yönetim yazılımları bu kayıt disiplinini destekleyerek, hem günlük operasyonu hem de olası uyuşmazlıklarda geçmişe dönük kontrolü kolaylaştırır.