Kırmızı Etiket Eksikliklerini Gidermenin Ortalama Maliyeti

İÇERİK

Apartman asansörüne kırmızı etiket iliştirildiğinde bina yöneticisinin ilk sorularından biri genellikle “Eksikleri gidermek ne kadara mal olacak?” olur. Ancak kırmızı etiket eksikliklerini giderme maliyeti için Türkiye genelinde geçerli tek bir ortalama fiyat yoktur. Bir binada birkaç güvenlik bileşeninin onarımı yeterli olabilirken başka bir binada kapı, fren veya kumanda sistemiyle ilgili kapsamlı bir çalışma gerekebilir.

Bu rehberde 2026 Türkiye koşullarında bütçeyi hangi kalemlerin oluşturduğunu, bakım firmasından nasıl teklif alınacağını ve takip kontrolüne nasıl hazırlanılacağını bulacaksınız. Fiyatı belirleyen temel belge, asansörün A tipi muayene kuruluşu tarafından düzenlenen periyodik kontrol raporudur.

Kırmızı etiket ne anlama gelir?

Kırmızı bilgi etiketi, periyodik kontrol sonucunda asansörün güvensiz olarak değerlendirildiğini gösterir. Bu etiket yalnızca bir bakım hatırlatması değildir; raporda can ve mal güvenliğini ilgilendiren uygunsuzluklar bulunduğu anlamına gelir.

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği uyarınca bina sorumlusu, kırmızı etiketli asansörün kullanılmasına izin vermemeli ve uygunsuzlukların en fazla 60 gün içinde giderilmesini sağlamalıdır. Bu süre asansörü kullanmaya devam etmek için verilen bir izin değildir. LEXPERA

Örneğin kapı kilit devresiyle ilgili güvensiz bir durum tespit edilmişse, “Teknisyen önümüzdeki hafta gelecek” denilerek asansörün normal kullanıma açık bırakılması doğru değildir. Yönetici, durumu sakinlere bildirmeli ve bakım firmasıyla onarım planını başlatmalıdır.

Önemli: Etiketin rengini bakım firması veya bina yönetimi değiştirmez. Onarım sonrasında sonucu A tipi muayene kuruluşunun yapacağı takip kontrolü belirler.

Kırmızı etiket eksikliklerini gidermenin ortalama maliyeti ne kadar?

2026 yılı için tüm asansörlere uygulanabilecek, güvenilir biçimde doğrulanmış tek bir ulusal onarım ortalaması bulunmadığından raporu görmeden “her binada şu kadar tutar” demek yanıltıcı olur. Maliyet, eksiklerin sayısından çok hangi parçaların ve hangi işçiliğin gerektiğine bağlıdır.

Örneğin aynı gün kontrol edilen iki apartmanı düşünelim:

• Birinci apartmanda acil aydınlatma ve kapı güvenliğiyle ilgili sınırlı çalışmalar gerekebilir.
• İkinci apartmanda kapı sistemi, elektrik tesisatı ve frenle ilgili birden fazla uygunsuzluk bulunabilir.

İkinci binanın toplam teklifi, daha fazla parça ve işçilik gerektirdiği için ilkinden belirgin biçimde yüksek olabilir. Ayrıca asansörün yaşı, yedek parçanın bulunabilirliği ve binadaki kat sayısı da bütçeyi değiştirir.

Aşağıdaki tablo, fiyat tarifesi değil, teklif isterken hangi işlerin bütçeyi nasıl etkileyebileceğini anlamaya yardımcı olacak bir karşılaştırmadır.

İş kalemi	Fiyatı etkileyen başlıca unsur	Teklifte açıklanması gereken
Acil aydınlatma veya alarm sistemi	Mevcut ekipmanın onarılabilirliği ve gerekli parça	Değişecek ürün, montaj ve test
Kapı kilidi veya kapı güvenlik sistemi	Kapı tipi, kat sayısı ve değişecek bileşen sayısı	Hangi katlarda hangi işlem yapılacağı
Elektrik tesisatı ve pano düzenlemeleri	Tesisatın mevcut durumu ve işçilik kapsamı	Malzeme, kablolama, ölçüm ve test
Fren veya güvenlik tertibatı çalışması	Tespit edilen arızanın türü ve parça uyumu	Onarım mı değişim mi yapılacağı
Halat veya kasnakla ilgili çalışma	Ölçüler, sistem tasarımı ve değişim kapsamı	Parça özellikleri, montaj ve ilgili kontroller
Kumanda sistemi veya kapsamlı modernizasyon	Mevcut sistemle uyumluluk ve gerekli değişiklikler	Kapsam, proje ihtiyacı ve devreye alma

Bütçe oluşturmanın en güvenilir yolu, raporun tamamını aynı kapsamla en az iki uygun firmaya iletmek ve kalem kalem yazılı teklif almaktır. Tekliflerde KDV’nin, işçiliğin ve varsa ek masrafların açıkça gösterilmesi gerekir.

Maliyeti en çok hangi eksiklikler değiştirir?

Kırmızı etiketin kendisi bir onarım bedeli oluşturmaz. Bedeli, kontrol raporunda tespit edilen uygunsuzlukların giderilmesi için gereken işler oluşturur.

Kapı ve kilit sistemleri

Asansör kapıları, kullanıcıların doğrudan temas ettiği güvenlik bileşenlerindendir. Bir kat kapısındaki kilit sorunu ile birden fazla katta kapı ekipmanının değişmesi aynı maliyete sahip olmaz.

Teklifte yalnızca “kapı tamiri” yazması yeterli değildir. Hangi kapıda, hangi parçanın değişeceği veya onarılacağı belirtilmelidir. Kat sayısı arttıkça kontrol edilecek kapı ve yapılacak iş sayısı da artabilir.

Elektrik tesisatı ve kumanda bileşenleri

Pano içindeki düzensizlik, koruma ekipmanlarıyla ilgili sorunlar veya yıpranmış kablolama farklı iş kapsamları doğurabilir. Bazı durumlarda sınırlı bir düzeltme yeterli olurken bazı durumlarda mevcut sistemin uyumluluğu ayrıca değerlendirilir.

Bina yöneticisi, teklif edilen işin rapordaki hangi maddeyi karşıladığını sormalıdır. Raporda yer alan bir uygunsuzluk için önerilen işlem anlaşılmıyorsa firmadan yazılı açıklama istenebilir.

Fren, halat ve diğer güvenlik bileşenleri

Fren veya taşıma sistemiyle ilgili uygunsuzluklar, teknik değerlendirme ve uygun test gerektirebilir. Parçanın yalnızca fiyatına bakmak doğru değildir; söküm, montaj, ayar ve kontrol işlemleri de toplam bedelin parçasıdır.

Ayrıca her ses veya titreşim otomatik olarak halat ya da motor değişimi gerektiği anlamına gelmez. Değişim kararı, yetkin teknik inceleme ve ilgili kriterler doğrultusunda verilmelidir.

Parça bulunabilirliği ve asansörün yaşı

Eski bir asansörde uygun yedek parçanın bulunması zaman alabilir. Bazı sistemlerde doğrudan eşdeğer parça bulunamadığında uyumlu bir çözüm için ilave çalışma gerekebilir.

Bu nedenle firmaya şu soruyu sorun: “Teklif ettiğiniz parça mevcut sisteme doğrudan uyuyor mu, ek değişiklik gerektiriyor mu?” Yanıt, hem maliyeti hem de işin süresini anlamanıza yardımcı olur.

Teklifleri karşılaştırırken nelere bakmalısınız?

Aynı rapora verilen iki teklif arasında büyük fark varsa önce toplam rakama değil, kapsama bakın. Düşük görünen teklif bazı işleri dışarıda bırakmış olabilir; yüksek teklif ise rapordaki eksiklere ek olarak ayrı değerlendirilmesi gereken yenilemeleri içerebilir.

Sağlıklı bir karşılaştırma için şu adımları izleyin:

1. Raporun tamamını paylaşın. Firmalara yalnızca kırmızı etiket fotoğrafını değil, kontrol raporunun tüm sayfalarını gönderin.
2. Her uygunsuzluk için karşılık isteyin. Rapordaki madde ile önerilen onarımın eşleştirilmesini talep edin.
3. Parça ve işçiliği ayırın. Ürün adı, miktarı, montaj ve test işçiliği teklifte anlaşılır olsun.
4. KDV ve ek masrafları netleştirin. Nakliye, vinç, inşaat işi veya ek elektrik işi gerekiyorsa kimin karşılayacağını sorun.
5. İş süresini ve ödeme planını yazdırın. Parça temini, montaj ve test için öngörülen takvim belirtilsin.
6. Garanti koşullarını inceleyin. Değişen parça ve yapılan işçilik için geçerli koşulları yazılı alın.
7. Kapsam dışı işleri öğrenin. Özellikle duvar kırımı, boya, enerji hattı veya proje çalışmasının teklife dahil olup olmadığını kontrol edin.

İş tamamlandıktan sonra firmadan yapılan işlemleri ve değiştirilen parçaları gösteren bir iş formu isteyin. Bu belge, hem bina yönetiminin arşivi hem de sonraki bakım çalışmaları için faydalıdır.

Örnek bütçe nasıl hazırlanır?

Aşağıdaki hesap, piyasa fiyatı veya 2026 ortalaması değildir. Yalnızca kalemlerin nasıl toplanacağını göstermek için oluşturulmuş varsayımsal bir örnektir.

Varsayımsal teklif kalemi	Örnek tutar
Parça ve malzeme	18.000 TL
Montaj ve işçilik	10.000 TL
Test ve devreye alma	2.000 TL
Ara toplam	30.000 TL
Örnekte varsayılan %20 KDV	6.000 TL
Örnek toplam	36.000 TL

Buradaki rakamlar herhangi bir binanın gerçek maliyetini göstermez. Gerçek teklifte uygulanacak KDV’yi, iş kapsamını ve tutarları firmayla ayrıca doğrulayın. Örneğin kapı değişimi veya kapsamlı kumanda sistemi çalışması gerektiren bir asansörün bedeli bu örnekten önemli ölçüde farklı olabilir.

Onarım sonrasında takip kontrolü nasıl yapılır?

Bakım firmasının “İşlem tamamlandı” demesi, tek başına etiket durumunun değiştiği anlamına gelmez. Yapılan çalışmaların ardından A tipi muayene kuruluşu tarafından takip kontrolü yapılır.

Genel süreç şu şekilde ilerler:

1. Bina sorumlusu, periyodik kontrol raporunu bakım firmasına iletir.
2. Firma, eksiklikleri inceler ve yazılı onarım kapsamı hazırlar.
3. Onaylanan işler tamamlanır; yapılan işlemler kayıt altına alınır.
4. Bina sorumlusu, ilgili A tipi muayene kuruluşuyla takip kontrolü sürecini yürütür.
5. Muayene sonucunda asansörün durumu yeniden değerlendirilir ve uygun bilgi etiketi iliştirilir.

Süre dolmadan takip kontrolüne başvurulabilir. Yönetmeliğe göre kırmızı veya sarı etiketli asansörler için birinci takip kontrolünde bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez. İkinci veya sonraki kontrollerde ücretlendirme, ilgili koşullara ve idare ile kuruluş arasındaki protokole bağlı olabilir. Bu kontrol ücreti ile bakım firmasının onarım bedeli farklı kalemlerdir. Madde 24: Takip kontrolü · mevzuat.wiki

Takip kontrolünde kırmızı etikete neden olan uygunsuzlukların giderilmediği belirlenirse asansör, ilgili idare tarafından mühürlenerek hizmetten men edilir. Kırmızıdan sarıya geçilmesi hâlinde de raporda kalan uygunsuzluklar için süreç devam eder; yöneticinin yeni raporu dikkatle incelemesi gerekir. LEXPERA

Bakım firmaları için rapor maddelerinin, yapılan revizyonların ve takip tarihlerinin düzenli tutulması önemlidir. Asansorex gibi bir bakım takip yazılımı, işlerin ve geçmiş kayıtların tek yerde izlenmesine yardımcı olabilir.

Apartman gideri nasıl planlanmalı?

Kırmızı etiket sonrası en sık yaşanan sorunlardan biri, yöneticinin onarım teklifini toplaması fakat bina sakinlerine kapsamı yeterince anlatamamasıdır. Bu durum karar sürecini uzatabilir.

Yönetici, kat maliklerine şu bilgileri birlikte sunabilir:

• Periyodik kontrol raporunun tarihi ve tespit edilen uygunsuzluklar.
• Asansörün neden kullanım dışı tutulduğu.
• Alınan tekliflerin kapsamı ve toplam bedelleri.
• Onarımın tahmini süresi ve parça temin durumu.
• Önerilen ödeme planı.
• Takip kontrolü için yapılacak başvuru.

Masrafın maliklere dağıtımında yönetim planı, alınan kararlar ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirilmelidir. Kiracı ile mal sahibi arasındaki ödeme ilişkisi de sözleşmeye ve somut duruma göre değişebileceğinden, anlaşmazlık durumunda profesyonel hukuki görüş alınması yararlı olabilir.

Pratik öneri: Kırmızı etikete neden olan güvenlik işlerini, isteğe bağlı kabin dekorasyonu veya görsel yenileme işlerinden teklif üzerinde ayrı gösterin. Böylece bina sakinleri hangi bedelin güvenlik eksikliğini gidermeye yönelik olduğunu daha kolay görebilir.

Gereksiz masraf riski nasıl azaltılır?

Güvenlikten ödün vermeden maliyeti yönetmenin yolu, her değişikliği rapor ve teknik ihtiyaçla ilişkilendirmektir. Özellikle yüksek tutarlı bir teklif geldiğinde, yöneticinin şu soruları sorması yararlı olur:

• Önerilen değişiklik rapordaki hangi uygunsuzluğu gideriyor?
• Mevcut parça onarılabiliyor mu, yoksa değişim teknik olarak gerekli mi?
• Teklifteki işlerden hangileri zorunlu düzeltme kapsamında, hangileri ek iyileştirme?
• Başka bir iş yapılmadan bu eksiklik güvenli biçimde giderilebilir mi?
• Takip kontrolüne kadar tamamlanması öngörülen işler hangileri?

Firmadan açıklama istemek, teknik kararı yöneticiye bırakmak anlamına gelmez. Ama yönetici, ödediği bedelin hangi işe karşılık geldiğini bilmelidir.

Benzer şekilde, sadece en düşük fiyatı seçmek de her zaman avantaj sağlamaz. Eksik kapsamlı bir çalışma takip kontrolünde sorunun devam etmesine, işin tekrarına ve ek maliyete neden olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kırmızı etiketli asansör 60 gün kullanılabilir mi?

Hayır. Kırmızı etiket, asansörün güvensiz olarak değerlendirildiğini gösterir. Bina sorumlusu kullanımına izin vermemelidir. Altmış günlük süre, uygunsuzlukların giderilmesi için öngörülen süredir. LEXPERA

Kırmızı etiketi kaldırmak için mutlaka komple asansör yenilemesi gerekir mi?

Hayır. Gerekli işin kapsamı kontrol raporuna ve teknik incelemeye bağlıdır. Bazı asansörlerde belirli bileşenlerin düzeltilmesi yeterli olabilir; bazılarında ise daha kapsamlı çalışma gerekebilir. Karar, rapor görülmeden verilmemelidir.

Kırmızı etiket onarım masrafını kim öder?

Giderin karşılanması ve paylaşımı, binanın koşullarına, yönetim planına ve ilgili hukuki düzenlemelere göre değerlendirilir. Yönetici, teklif ve kararları kayıt altına almalı; uyuşmazlık varsa hukuki görüş almalıdır.

İlk takip kontrolü ücretli midir?

Kırmızı veya sarı etiketli asansörün birinci takip kontrolünde bina sorumlusundan ayrıca ücret talep edilemez. Bu kural, bakım firmasının yaptığı onarım ve parça değişiminin ücretsiz olduğu anlamına gelmez. Madde 24: Takip kontrolü · mevzuat.wiki

Onarım yapıldıktan sonra asansör hemen kullanılabilir mi?

Onarımın tamamlandığı bilgisi tek başına yeni bir muayene sonucu yerine geçmez. Bina sorumlusu, takip kontrolü ve asansörün kullanım durumu için ilgili A tipi muayene kuruluşunun değerlendirmesini esas almalıdır.

Kırmızı etiketten doğrudan yeşil etikete geçilebilir mi?

Takip kontrolündeki sonuç, asansörün o kontrol sırasında değerlendirilen durumuna bağlıdır. Uygunsuzlukların giderilmesi olumlu sonuç için gereklidir; etiket rengini yapılan işlemden önce garanti etmek mümkün değildir.

Özet

Kırmızı etiket eksikliklerini giderme maliyeti; rapordaki uygunsuzluklara, gerekli parçalara ve işçilik kapsamına göre belirlenir. Bu nedenle güvenilir bir bütçe için kontrol raporunu esas alan, kalemleri açık yazılmış teklifler alınmalıdır.

Bina yöneticisi için öncelik, güvensiz asansörün kullanılmasını engellemek, onarım sürecini geciktirmeden başlatmak ve takip kontrolünü planlamaktır. Bakım firması açısından ise yapılan işlerin ve değişen parçaların düzenli kaydı, hem yöneticinin teklifleri anlamasını hem de sonraki bakım sürecinin takibini kolaylaştırır.