Asansör Plakası ve Bilgi Etiketi Zorunlu İçeriği

İÇERİK (MARKDOWN)

Asansör kabininde görülen metal kapasite plakası, gri kimlik etiketi ve yeşil, mavi, sarı ya da kırmızı periyodik kontrol etiketi aynı belge değildir. Her biri farklı bir amaca hizmet eder, farklı bir kurum veya tarafça düzenlenir ve yanlış ya da eksik olması denetimde sorun oluşturabilir. Bu rehberde 2026 Türkiye uygulamasına göre hangi bilginin nerede bulunması gerektiğini, etiket renklerinin ne anlama geldiğini ve bakım firması ile bina sorumlusunun neyi kontrol etmesi gerektiğini net biçimde bulabilirsiniz.

Önce Üç Farklı İşaretlemeyi Birbirinden Ayırın

Sahada “asansör etiketi” denildiğinde çoğu zaman üç ayrı unsur birbirine karıştırılır:

• Kabin kapasite ve tanıtım plakası: Asansörün beyan yükünü, azami yolcu sayısını ve tanımlayıcı bilgilerini gösteren kalıcı metal veya dayanıklı plakadır.
• Gri asansör kimlik etiketi: Her asansörü bina ve Bakanlık veri sistemiyle eşleştiren kimlik numarasını içerir.
• Renkli bilgi etiketi: Yıllık periyodik kontrol sonucunu yeşil, mavi, sarı veya kırmızı renkle gösterir.

Bunlara ek olarak bakım firmasının unvanı, telefon numarası, kurtarma hattı veya son bakım tarihi için ayrı bir servis etiketi bulunabilir. Ancak bu ticari veya operasyonel etiket, resmi kapasite plakası, kimlik etiketi ya da periyodik kontrol bilgi etiketinin yerine geçmez.

İşaretleme	Temel amacı	Kim düzenler veya iliştirir?	Genel konumu
Kapasite ve tanıtım plakası	Yük, kişi kapasitesi ve asansörün tanımlanması	Asansör monte eden	Kabin içinde görünür alan
Gri kimlik etiketi	Asansörü tekil kimlik numarasıyla tanımlamak	A tipi muayene kuruluşu	Kabin ve kumanda panosu bölgesi
Renkli bilgi etiketi	Periyodik kontrol sonucunu göstermek	A tipi muayene kuruluşu	Kabin içi ve ana durak
Servis etiketi	Bakım ve iletişim bilgisini göstermek	Yetkili servis	Uygun ve görünür alan

Asansör Plakasında Bulunması Gereken Bilgiler

Asansör Yönetmeliği kapsamında her kabinde, taşınabilecek azami yolcu sayısını ve beyan yükünü kilogram olarak açıkça gösteren, kolay görülebilen bir plaka bulunmalıdır. Ayrıca asansör; tip, parti veya seri numarası gibi tanımlayıcı bilgileri taşımalı, asansör monte edenin adı ya da tescilli ticari unvanı, markası ve iletişim adresi asansör üzerinde yer almalıdır. CE işareti de görünür, okunaklı ve kalıcı biçimde kabine iliştirilir. Uygulanan uygunluk değerlendirme yöntemine göre CE işaretinin yanında onaylanmış kuruluş kimlik numarası da bulunabilir. ([Asansör Mühendisi | Asansör Mühendisi][1])

Mevzuat, bütün bu bilgilerin mutlaka tek metal levhada toplanmasını şart koşmaz. Buna rağmen sahada okunabilirliği ve izlenebilirliği artırmak için aşağıdaki bilgilerin tek bir dayanıklı plakada birleştirilmesi en sağlıklı uygulamadır:

• Beyan yükü, örneğin 630 kg
• Azami yolcu sayısı, örneğin 8 kişi
• Asansörün tipi veya modeli
• Seri numarası veya başka bir tekil tanımlama
• Asansör monte eden firmanın ticari unvanı
• Firmanın iletişim adresi
• CE işareti
• Uygunsa onaylanmış kuruluş kimlik numarası
• Montaj veya piyasaya arz yılı gibi izlenebilirlik bilgileri

Örnek bir plaka düzeni şöyle olabilir:

BEYAN YÜKÜ: 630 kg | AZAMİ: 8 KİŞİ | SERİ NO: 2026-0148 | CE 0123

Buradaki kapasite değerleri tahminle, kabin alanına bakılarak veya sonradan rastgele değiştirilerek yazılamaz. Beyan yükü ve kişi sayısı; teknik dosya, uygunluk belgeleri, tescil kayıtları ve asansörün gerçek teknik özellikleriyle uyumlu olmalıdır. Özellikle kabin yenilemesi, tahrik sistemi değişikliği veya kapasite değişikliği yapılan işlerde eski plakanın bırakılması ciddi bir kayıt uyuşmazlığı yaratır.

Bakım firmasının telefon numarası, bina adı, yönetici telefonu veya reklam sloganı zorunlu kapasite bilgisi değildir. Bunlar ayrı bir servis etiketi üzerinde bulunabilir. Plakanın üstünü kapatacak, kapasite bilgisini okunmaz hale getirecek veya CE işaretini gizleyecek biçimde reklam etiketi kullanılmamalıdır.

Gri Asansör Kimlik Etiketinin İçeriği ve Yeri

Gri kimlik etiketi, kapasite plakasından farklıdır. İlk kez periyodik kontrole tabi tutulacak her asansör için bir defaya mahsus olmak üzere A tipi muayene kuruluşunca oluşturulur. Güncel düzenlemeye göre etiket 85 x 50 mm boyutunda ve gri zeminli olur; üzerinde asansör kimlik numarası ile Bakanlık tarafından oluşturulan 32 haneli tanımlama yer alır. Bina numarasının alınamadığı zorunlu durumlarda yalnızca 32 haneli tanımlama ve karekod kullanılabilir.

Asansör kimlik numarası oluşturulurken Ulusal Adres Veri Tabanındaki bina numarası esas alınır. Aynı binada birden fazla asansör varsa her asansöre ayrıca sıra numarası verilerek tekil kimlik oluşturulur. Böylece aynı apartmandaki yan yana iki asansör birbirine karışmaz.

Kimlik etiketinin yerleşimi de gelişigüzel değildir:

1. Bir etiket kabin içinde, kumanda butonu hizasında ve kabin tabanından en az 160 cm yükseklikte, kolay sökülemeyecek şekilde bulunur.
2. İkinci etiket, kumanda panosunun yanındaki kalıcı metal plaka üzerine iliştirilir.
3. Makine dairesiz asansörlerde ikinci etiket, kumanda panosu kapağının iç tarafındaki metal plaka üzerinde yer alabilir.

Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, kabindeki kimlik numarası etiketinin kullanım ömrü boyunca korunması ve gerektiğinde yenilenmesi sorumluluğunu bina sorumlusuna verir. Etiket kaybolmuş, kazınmış veya okunamaz hale gelmişse bina yönetimi kendi imkânlarıyla yeni numara üretmemeli; ilgili A tipi muayene kuruluşuyla iletişime geçmelidir.

Renkli Bilgi Etiketi Ne Anlama Gelir?

Asansörler yılda en az bir kez A tipi muayene kuruluşu tarafından periyodik kontrolden geçirilir. Kontrol sonucunda her asansöre Ek-8 formatına uygun renkli bilgi etiketi iliştirilir. Etiket en az 16 x 8 cm boyutunda, kuşe çıkartma biçiminde hazırlanır; kabin içinde kullanıcıların rahat görebileceği bir noktaya ve ana durakta çağrı butonunun yanına veya kapı kasasına yerleştirilir. Sahteciliğe karşı karekod, doğrulama kodu veya benzeri bir doğrulama alanı taşıması gerekir.

Etiket rengi	Resmi değerlendirme	Bina sorumlusu açısından anlamı
Yeşil	Kusursuz	Kontrol listesinde kusur tespit edilmemiştir
Mavi	Hafif kusurlu	Uygunsuzluklar takip edilmeli ve en geç sonraki periyodik kontrole kadar giderilmelidir
Sarı	Kusurlu	Uygunsuzluklar en fazla 120 gün içinde giderilmelidir
Kırmızı	Güvensiz	Kullanıma izin verilmez; uygunsuzluklar en fazla 60 gün içinde giderilmelidir

Kırmızı etiket için verilen 60 günlük süre, asansörü 60 gün daha kullanma hakkı anlamına gelmez. Güvensiz asansörün kullanımına bina sorumlusu izin veremez. Sarı etikette ise düzeltme süresi en fazla 120 gündür. Mavi etikete neden olan uygunsuzlukların da bir sonraki periyodik kontrole kadar kapatılması gerekir.

Renkli etikette yalnızca renge bakmak yeterli değildir. Bina yöneticisi ve bakım firması, etiketteki doğrulama alanını ve periyodik kontrol raporunu birlikte kontrol etmelidir. Etiketi başka bir asansörden söküp yapıştırmak, renkli fotokopi üretmek veya bakım firması logolu benzer bir etiket hazırlamak resmi belge niteliği taşımaz.

Bina Yöneticisi ve Bakım Firması Neleri Kontrol Etmeli?

Etiketlerin mevzuata uygun hazırlanması A tipi muayene kuruluşunun görevi olsa da mevcut etiketlerin korunması, yıllık kontrolün yaptırılması ve rapordaki uygunsuzlukların giderilmesi bina sorumlusunun yükümlülüğündedir. Bakım firması ise sahadaki uyuşmazlıkları erken fark ederek bina yönetimini yazılı biçimde bilgilendirmelidir.

Aylık bakım sırasında şu kontrol sırası uygulanabilir:

1. Kabin kapasite plakasının yerinde ve okunaklı olduğunu kontrol edin.
2. Kilogram ve kişi değerlerini teknik kayıtlarla karşılaştırın.
3. Seri numarası, firma bilgisi ve CE işaretinin silinmediğini doğrulayın.
4. Gri kimlik etiketindeki numarayı bakım kayıtlarıyla eşleştirin.
5. Kabin ve ana duraktaki renkli etiketlerin aynı kontrol sonucuna ait olduğunu kontrol edin.
6. Karekod veya doğrulama kodunun okunabilir durumda olduğunu inceleyin.
7. Periyodik kontrol raporundaki açık uygunsuzlukları iş emrine dönüştürün.
8. Değiştirilen parça veya yapılan modernizasyon kapasite ve kimlik bilgilerini etkiliyorsa teknik dosya ve plaka güncelleme sürecini başlatın.
9. Etiketlerin güncel fotoğrafını bakım kaydına ekleyin.

Bu kayıtları kâğıt klasörlerde aramak yerine Asansorex gibi bir asansör bakım takip yazılımında asansör bazında saklamak; kimlik numarası, plaka fotoğrafı, kontrol raporu ve uygunsuzluk terminlerini aynı ekranda izlemeyi kolaylaştırır. Böylece teknisyen sahada doğru asansörde çalıştığını teyit ederken firma sahibi de yaklaşan takip sürelerini kaçırmaz.

En Sık Yapılan Hatalar

Kapasite plakasını servis etiketi sanmak

Bakım firmasının telefonunu gösteren etiket yararlıdır, ancak yük ve kişi kapasitesini gösteren resmi plakanın yerine geçmez. Her iki etiket ayrı ve okunabilir olmalıdır.

Eski kapasite bilgisini bırakmak

Kabin veya sistem üzerinde kapasiteyi etkileyen teknik değişiklik yapıldıktan sonra sadece yeni bir rakam etiketi yapıştırmak doğru değildir. Önce mühendislik değerlendirmesi, teknik kayıtların uyumu ve gerekli uygunluk süreci tamamlanmalıdır.

Kırmızı etiketi sökerek asansörü kullanmak

Etiketi kaldırmak güvenlik durumunu değiştirmez. Kırmızı etikete esas uygunsuzluklar giderilmeli ve gerekli takip kontrolü tamamlanmalıdır.

Kimlik numarasıyla seri numarasını karıştırmak

Seri numarası üretici veya asansör monte eden tarafından verilen teknik tanımlayıcıdır. Gri etiketteki asansör kimlik numarası ise binayla ilişkilendirilmiş resmi tanımlamadır. İki numaranın işlevi farklıdır ve bakım kayıtlarında ayrı alanlarda tutulmalıdır.

Kabin ve ana durakta farklı renkli etiket bulunması

Bu durum eski etiketin sökülmemesi, yeni etiketin zarar görmesi veya yanlış asansöre etiket iliştirilmesi gibi bir probleme işaret edebilir. Etiket üzerindeki doğrulama kodu ve kontrol raporu esas alınarak A tipi muayene kuruluşundan teyit istenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Asansör plakasında yük ve kişi sayısının birlikte yazılması zorunlu mu?

Evet. Kabin içinde taşınabilecek azami yolcu sayısı ile beyan yükünün kilogram değeri açık ve kolay görülebilir biçimde gösterilmelidir. Yalnızca “8 kişilik” veya yalnızca “630 kg” yazılması yeterli bir uygulama değildir. ([Asansör Mühendisi | Asansör Mühendisi][1])

Bakım firmasının adı ve telefonu resmi plakada zorunlu mu?

Bakım firmasının iletişim etiketi operasyonel açıdan faydalıdır; ancak resmi kapasite plakasının zorunlu unsuru olarak değerlendirilmez. Asansör monte edenin tanımlayıcı firma ve adres bilgileriyse asansör üzerinde bulunmalıdır. Bakım firması etiketi, resmi işaretlemeleri kapatmamalıdır.

Renkli bilgi etiketini bakım firması değiştirebilir mi?

Hayır. Periyodik kontrol sonucuna ait yeşil, mavi, sarı veya kırmızı bilgi etiketi A tipi muayene kuruluşunca hazırlanır ve asansöre iliştirilir. Bakım firması uygunsuzlukları giderir; resmi kontrol sonucunu ve etiket rengini kendisi değiştiremez.

Kırmızı etiketli asansör 60 gün kullanılabilir mi?

Hayır. Kırmızı etiket güvensiz değerlendirmeyi gösterir ve bina sorumlusu kullanımına izin veremez. Altmış gün, uygunsuzlukların giderilmesi için tanınan azami süredir; kullanım izni değildir.

Gri kimlik etiketi kaybolursa ne yapılmalı?

Bina sorumlusu, periyodik kontrolü yürüten veya ilgili idareyle protokolü bulunan A tipi muayene kuruluşuna başvurmalıdır. Aynı numarayı masaüstü yazıcıyla basmak ya da yeni bir numara oluşturmak doğru değildir. Kimlik etiketinin korunması ve gerektiğinde yenilenmesi bina sorumlusunun sorumluluğundadır.

Mavi etiket güvenli olduğu anlamına gelir mi?

Mavi etiket, asansörün hafif kusurlu olarak değerlendirildiğini gösterir; yeşil etiketle aynı değildir. Rapordaki uygunsuzluklar planlanmalı ve en geç bir sonraki periyodik kontrole kadar giderilmelidir.

Özet

Asansör kabininde tek bir etiket değil, farklı amaçlara sahip üç temel işaretleme bulunur: kapasite ve tanıtım plakası, gri kimlik etiketi ve renkli periyodik kontrol bilgi etiketi. Kapasite plakasında beyan yükü ile azami kişi sayısı açıkça yer almalı; asansörün tanımlayıcı, firma ve CE bilgileri okunabilir ve kayıtlarla uyumlu olmalıdır. Gri etiket asansörün resmi kimliğini, renkli etiket ise son periyodik kontrol sonucunu gösterir.

Bakım firmasının görevi yalnızca etiketlerin varlığına bakmak değil; plaka, kimlik numarası, periyodik kontrol raporu ve teknik kayıtlar arasındaki uyumu düzenli olarak doğrulamaktır. Bu bilgilerin ve fotoğrafların Asansorex üzerinde asansör bazında tutulması, denetim hazırlığını kolaylaştırır ve kritik düzeltme sürelerinin gözden kaçmasını önler.