Eski Binalarda Asansör Zorunluluğu: 2027 Durumu

İÇERİK

Eski bir apartmanda oturanların sıkça sorduğu sorulardan biri şudur: “Binamız dört veya beş katlıysa artık asansör yaptırmak zorunda mıyız?” Cevap, yalnızca kat sayısına bakılarak verilemez. Binanın ruhsat tarihi, onaylı projesi, yapı kullanma izin belgesi, sonradan yapılan değişiklikler ve yeni bir tadilat başvurusu bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehberde, eski binalarda asansör zorunluluğunu 2027’ye girerken nasıl değerlendirmeniz gerektiğini, hangi durumlarda belediyeye başvurulacağını ve apartmana sonradan asansör yaptırmanın temel adımlarını bulacaksınız.

Tarih notu: Bu yazı, 27 Ekim 2026 itibarıyla erişilebilen düzenlemeler esas alınarak hazırlanmıştır. 2027 henüz başlamadığından, o tarihe kadar yayımlanabilecek mevzuat değişiklikleri ayrıca takip edilmelidir.

Eski binalara 2027’de asansör takmak zorunlu mu?

Mevcut kurallardan, 2027’de bütün eski ve asansörsüz apartmanlara otomatik olarak asansör takılması gerektiği sonucu çıkarılamaz. Bir binanın bugün geçerli yeni yapı kurallarındaki kat sayısına ulaşması, tek başına geçmişte usulüne uygun tamamlanmış binanın hemen asansör yaptırması gerektiğini göstermeyebilir.

Buna karşılık, binanın eski olması da her durumda muaf olduğu anlamına gelmez. Örneğin:

• Binanın onaylı projesinde asansör bulunmasına rağmen yapılmamış olabilir.
• Asansör yapılmasını gerektiren bir ruhsat veya proje hükmü yerine getirilmemiş olabilir.
• Kat ilavesi, kapsamlı tadilat veya yeniden ruhsatlandırma nedeniyle yeni bir değerlendirme gerekebilir.
• Binanın kullanım amacı veya yapıldığı dönemde uygulanan özel hükümler farklı sonuç doğurabilir.

Bu nedenle ilk iş, “Bina kaç yıllık?” sorusundan önce “Bu bina hangi ruhsata ve onaylı projeye göre yapılmış?” sorusunu yanıtlamaktır.

2027 için kesinleşmiş bir genel son tarih var mı?

27 Ekim 2026 itibarıyla incelenen kaynaklara dayanarak, bütün eski apartmanların 2027 sonuna kadar asansör yaptırmasını gerektiren genel bir son tarih söylenemez. İnternette görülen “tüm eski binalara asansör zorunlu oldu” gibi ifadeleri değerlendirirken, düzenlemenin tarihini, kapsamını ve hangi binalara uygulandığını kontrol edin.

Binanızın somut durumunda yükümlülük olup olmadığını öğrenmek için belediyenin veya yetkili ilgili idarenin imar biriminden yazılı görüş istemek en güvenilir başlangıçtır.

Kaç katlı binalarda asansör zorunlu?

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamındaki genel düzenlemede, tek bağımsız bölümlü konutlar hariç, üç katlı binalarda asansör yeri bırakılması; dört ve daha fazla katlı binalarda ise asansör tesis edilmesi öngörülür. Ancak bu kuralın mevcut bir binaya nasıl uygulanacağı ayrıca incelenmelidir. yalova.csb.gov.tr

Durum	Genel değerlendirme	Eski bina için dikkat noktası
Üç katlı bina	Kapsama giren projelerde asansör yeri bırakılması öngörülür.	Binanın ruhsat tarihi ve o tarihteki proje şartları incelenir.
Dört veya daha fazla katlı bina	Kapsama giren projelerde asansör tesisi öngörülür.	Kat sayısı tek başına mevcut binaya otomatik montaj yükümlülüğü doğurduğunu göstermez.
Tek bağımsız bölümlü konut	Genel kat sayısı kuralında istisna bulunur.	Binanın niteliği ve uygulanacak diğer hükümler ayrıca değerlendirilir.
Umumi bina	Kullanım türüne göre farklı koşullar bulunabilir.	Apartmanlara ilişkin genel açıklama yeterli olmayabilir.
Mevcut binaya kat ilavesi veya tadilat	Başvurunun niteliğine göre yeni koşullar gündeme gelebilir.	Proje hazırlanırken ilgili idarenin görüşü alınmalıdır.

Asansör yeri bırakılması, asansörün mutlaka kurularak kullanıma açıldığı anlamına gelmez. Projede ileride asansör yapılabilecek yerin ayrılması ile asansörün tesis edilmesi ayrı yükümlülüklerdir.

Bodrum kat sayıya dâhil edilir mi?

Bodrum katı otomatik olarak saymak veya tamamen görmezden gelmek doğru değildir. Bakanlığın 1 Temmuz 2026 tarihli açıklamasına göre, bağımsız bölüm, eklenti veya ortak alan bulunan bodrum katlar asansör zorunluluğuna ilişkin kat hesabına dâhil edilir. Yalnızca kazan dairesi, elektrik odası, su deposu gibi teknik hacimlerden oluşan bodrum katlar ise bu hesaba dâhil edilmez. meslekihizmetler.csb.gov.tr

Örneğin bodrumunda ortak kullanımlı otopark veya depo bulunan bir binanın değerlendirilmesi, bodrumunda yalnızca teknik hacimler bulunan aynı görünümlü bir binadan farklı olabilir. Katların projedeki kullanımını ve uygulanacak hükmü ilgili idareyle doğrulayın.

Binanın ruhsat tarihi neden önemli?

İmar ve yapı mevzuatı zaman içinde değişir. Bu nedenle eski bir binayı incelerken, günümüzde yeni yapılacak bir binaya uygulanan şartlarla binanın ilk yapıldığı dönemdeki şartları birbirinden ayırmak gerekir.

Bina yöneticisinin belediyeden veya bina arşivinden temin etmeye çalışması gereken belgeler şunlardır:

1. İlk yapı ruhsatı: Binanın hangi tarihte ve hangi kapsamda ruhsatlandırıldığını gösterir.
2. Onaylı mimari proje: Katları, ortak alanları, merdiveni ve varsa ayrılmış asansör yerini gösterir.
3. Yapı kullanma izin belgesi: Tamamlanan yapının kullanım iznine ilişkin bilgileri içerir.
4. Tadilat ve ilave ruhsatları: Binada sonradan onaylanan değişikliklerin anlaşılmasını sağlar.
5. Yönetim planı ve kat malikleri kararları: Ortak alanlarda yapılacak işlerin değerlendirilmesine yardımcı olur.
6. Varsa belediye yazışmaları: Daha önce verilmiş görüş, tespit veya bildirimleri ortaya koyar.

Bu belgeler incelenmeden, apartman toplantısında “Kanunen mecburuz” ya da “Eski bina olduğumuz için hiçbir şart aranmaz” şeklinde kesin karar vermek sağlıklı değildir.

Projede asansör var ama binada yoksa

Onaylı projede asansör gösterildiği hâlde sahada asansör bulunmuyorsa durum ayrıca araştırılmalıdır. Projenin sonradan değiştirilip değiştirilmediği, yapı kullanma izin belgesinin hangi projeye göre düzenlendiği ve eksikliğin niteliği önem taşır.

Yönetici, projeyi ilgili idareyle paylaşarak mevcut durumun nasıl değerlendirileceğini yazılı olarak sormalıdır. Mevcut bir asansör boşluğuna ekipman siparişi vermeden önce de boşluğun güncel teknik çözüm açısından uygunluğu kontrol edilmelidir.

Kat ilavesi veya tadilatta zorunluluk değişebilir mi?

Evet. Eski bir bina için yeni bir ruhsat işlemi gündeme geldiğinde, yapılacak işin kapsamına göre asansör şartı yeniden değerlendirilebilir. Özellikle kat ilavesi, alan artışı, kullanım değişikliği veya yeniden ruhsatlandırma gibi işlemlerde bu konu proje aşamasında ele alınmalıdır.

Burada bütün tadilatların aynı sonucu doğurduğu düşünülmemelidir. Daire içindeki basit bir yenileme ile binaya kat ilave edilmesi aynı kapsamda değildir. Hangi hükümlerin uygulanacağını; yapılacak iş, ruhsat durumu ve varsa geçiş hükümleri belirler.

Bakanlığın Temmuz 2026 açıklamasında, ruhsatı hükümsüz hâle gelen yapılarda yeniden ruhsatlandırma için farklı durumların düzenlendiği belirtilmiştir. Örneğin inşaata süresinde başlanıp başlanmadığı, hangi konularda güncel mevzuatın esas alınacağını etkileyebilir. Bu nedenle eski ruhsatı geçersiz hâle gelmiş bir bina için yalnızca ilk ruhsat tarihine bakarak sonuca varılmamalıdır. meslekihizmetler.csb.gov.tr

İçeriye asansör sığmıyorsa ne olur?

Asansör yapılması gereken veya maliklerin asansör yaptırmak istediği bir binada, merdiven boşluğu yeterli olmayabilir. Bu durumda bina dışından çözüm veya uygun başka bir erişim sistemi teknik olarak incelenebilir.

Ancak dış cephede boşluk bulunması, oraya doğrudan asansör kurulabileceği anlamına gelmez. Parsel sınırları, bahçe mesafeleri, taşıyıcı sistem, yangın güvenliği, ortak alanlar ve izinler birlikte değerlendirilmelidir. Bakanlığın mevcut yapılara ilişkin açıklamalarında, belirli koşullarda bina dışından panoramik asansör veya platform gibi çözümlere yer verilmiştir; bunlar her bina için otomatik izin anlamına gelmez. bilecik.csb.gov.tr

Eski apartmana sonradan asansör nasıl yaptırılır?

Zorunluluk bulunmasa da kat malikleri erişilebilirliği ve günlük kullanım kolaylığını artırmak için asansör yaptırmayı tercih edebilir. Süreci yalnızca cihaz seçimi olarak değil, karar, proje, izin, montaj ve işletme aşamalarından oluşan bir iş olarak planlamak gerekir.

1. Önce teknik keşif yaptırın

Birden fazla firmadan teklif istemeden önce bina yöneticisi, firmalara aynı temel bilgileri sunmalıdır:

• Asansörün hizmet vereceği katlar ve durak sayısı
• Merdiven boşluğu veya dış cephede düşünülen konum
• Bodrum ve giriş katının kullanım şekli
• Binanın onaylı mimari projesi
• Tekerlekli sandalye veya sedye erişimi gibi ihtiyaçlar
• Elektrik altyapısına ilişkin mevcut bilgiler

Firma, ölçü alırken yalnızca kabinin sığıp sığmadığına bakmamalıdır. Merdivenin kullanılabilirliği, kapı önleri, kuyu dibi, üst boşluk, elektrik tesisatı ve taşıyıcı sisteme etkiler de incelenmelidir.

2. Kat malikleri kararını ve izinleri netleştirin

Apartmanın ortak alanında yapılacak iş için gerekli karar ve muvafakatler, işin niteliğine ve ilgili mevzuata göre değerlendirilir. Her eski binadaki asansör projesi için tek bir oy oranını ezbere uygulamak doğru değildir. Özellikle engelli bir kişinin erişim ihtiyacına yönelik düzenlemelerde farklı hükümler gündeme gelebilir.

Yönetim planını ve önerilen projeyi inceleyerek gerekli karar usulünü öğrenin; tereddüt varsa hukuki görüş alın. Ardından yetkili idareye başvurarak gerekli proje ve ruhsat işlemlerini netleştirin. Toplantı kararı almak, tek başına teknik onay veya ruhsat yerine geçmez.

3. Teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırın

İki teklif arasında ciddi fiyat farkı varsa önce hangi işlerin fiyata dâhil olduğunu inceleyin. Bir teklif yalnızca asansör ekipmanı ve montajı kapsarken diğerinde kuyu imalatı, elektrik hattı veya proje hizmetleri de bulunabilir.

Teklif kalemi	Yönetici neyi kontrol etmeli?
Proje ve izin işlemleri	Hangi projeler hazırlanacak, başvuruları kim yapacak?
Kuyu ve inşaat işleri	Çelik konstrüksiyon, duvar, kesim ve onarım dâhil mi?
Elektrik altyapısı	Yeni hat, pano düzenlemesi ve gerekli ölçümler kimin sorumluluğunda?
Asansör ekipmanı	Kapasite, durak sayısı, kapılar ve erişilebilirlik özellikleri açık mı?
Teslim ve belgeler	Testler, teslim belgeleri ve gerekli başvurular nasıl yürütülecek?
Bakım ve garanti	Garanti kapsamı, bakım başlangıcı ve kapsam dışı işler belirtilmiş mi?

Teklifteki her bedelin KDV dâhil olup olmadığını, ödeme aşamalarını ve teslim süresini de yazılı olarak isteyin. Eski binalarda beklenmeyen inşaat işleri çıkabileceğinden, ek işlerin hangi onayla ve nasıl fiyatlandırılacağı sözleşmede açıklanmalıdır.

Asansör yapıldıktan sonra hangi sorumluluklar başlar?

Montaj tamamlandığında süreç bitmez. Asansörün gerekli uygunluk ve tescil işlemleri, düzenli bakımı ve periyodik kontrolü için sorumluluklar başlar. Teslim aşamasında firmadan cihazın belgelerini, kullanım bilgilerini, garanti koşullarını ve bakım sürecine ilişkin açıklamaları alın.

Bina yöneticisi bakım sözleşmesini incelerken yalnızca aylık bedele odaklanmamalıdır. Arıza bildirimi, müdahale yöntemi, kurtarma organizasyonu, yedek parça kapsamı ve bakım kayıtlarının nasıl paylaşılacağı da önemlidir.

Periyodik kontrol ile bakım farklı işlerdir. Bakım, asansörün güvenli işletilmesine yönelik düzenli işlemleri kapsar; periyodik kontrol ise yetkili A tipi muayene kuruluşunun ilgili kurallar çerçevesinde yaptığı değerlendirmedir. Birinin yapılmış olması diğerinin yerine geçmez.

Bakım firması açısından teslim belgelerinin, arıza geçmişinin ve yapılan işlemlerin düzenli tutulması sonraki kontrolleri kolaylaştırır. Bu kayıtları Asansorex gibi bir bakım takip yazılımında toplamak, geçmiş işlemlere ve ilgili belgelere ihtiyaç duyulduğunda daha kolay ulaşmaya yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

2027’de bütün eski apartmanlara asansör zorunlu mu?

27 Ekim 2026 itibarıyla incelenen düzenlemelerden böyle genel bir zorunluluk çıkarılamaz. Bununla birlikte binanın ruhsatı, onaylı projesi, sonraki tadilatları ve ilgili idarenin değerlendirmesi farklı bir yükümlülük ortaya koyabilir.

Beş katlı eski bina asansör yaptırmak zorunda mı?

Yalnızca beş katlı olması kesin cevap vermek için yeterli değildir. Binanın yapıldığı dönemdeki ruhsat ve proje şartları ile sonradan yapılan işlemler incelenmelidir. Belediye veya yetkili idareden yazılı değerlendirme istenmesi uygun olur.

Üç katlı eski binada asansör yeri yoksa ne yapılmalı?

Öncelikle onaylı projede asansör yeri bulunup bulunmadığı ve binaya hangi kuralların uygulandığı araştırılmalıdır. Sonradan asansör isteniyorsa teknik keşif yaptırılarak bina içi ve uygunluğu varsa bina dışı seçenekler değerlendirilebilir.

Eski apartmana dış cepheden asansör yapılabilir mi?

Bazı binalarda mümkün olabilir. Ancak parsel özellikleri, mesafeler, yapı güvenliği, proje ve izin koşulları değerlendirilmeden uygulamaya başlanmamalıdır. Komşu cephede benzer bir asansör bulunması, sizin binanız için otomatik izin oluşturmaz.

Asansör yaptırmak için tüm kat maliklerinin onayı gerekir mi?

Gerekli karar ve muvafakat, işin niteliğine ve uygulanacak hükümlere göre değişebilir. Ortak alanlarda yapılacak işlem için yönetim planı ve ilgili mevzuat incelenmeli; özellikle erişilebilirlik ihtiyacı söz konusuysa durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Asansör yeri bırakılmış olması, cihazın takılmasını zorunlu kılar mı?

Her durumda hayır. Asansör yeri ayrılması ile asansörün kurulması farklı şartlardır. Binanın ruhsat ve proje belgelerinde hangi yükümlülüğün bulunduğu incelenmelidir.

Özet

Eski binalarda asansör zorunluluğunu değerlendirirken kat sayısı kadar ruhsat, onaylı proje ve yapılacak yeni işlemin kapsamı da önemlidir. 2027 için bütün eski apartmanlara otomatik montaj zorunluluğu varmış gibi hareket etmek de eski bina olduğu için hiçbir şart aranmayacağını düşünmek de doğru değildir.

Bina yöneticisi için en sağlam yol; belgeleri toplamak, ilgili idareden yazılı görüş almak, teknik keşif yaptırmak ve kat malikleri kararını doğru usulle oluşturmaktır. Asansör yapımına karar verildiğinde ise tekliflerin kapsamını, izinleri ve sonrasındaki bakım sorumluluğunu baştan netleştirmek hem maliyet sürprizlerini hem de gecikmeleri azaltır.