Asansör Yönetmeliği 2026 — Güncel Değişiklikler ve Yükümlülükler

Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği — Hukuki Çerçeve

Türkiye'de asansörlerin güvenli işletilmesi T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından çıkarılan Asansör Bakım ve İşletme Yönetmeliği ile düzenlenir. Bu yönetmelik 2018'de yayımlanmış olup zaman zaman güncellemeler geçirmektedir. 2026 itibarıyla yönetmelik; bina yöneticisi/mülk sahibi, asansör bakım firması, yetkili muayene kuruluşları ve T.C. Sanayi Bakanlığı arasındaki sorumlulukları belirler.

Yönetmelik yalnızca operasyonel bir doküman değil, idari para cezalarına dayanak oluşturan bir hukuki çerçevedir. İhlaller; binanın asansör mühürlenmesinden, firmanın yetki belgesinin iptaline kadar geniş yaptırımlar doğurur.

NOT: Bu yazıda paylaşılan bilgiler genel sektör pratikleridir; resmi mevzuat metni için T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın güncel duyurularını ve resmi gazete yayınlarını takip ediniz. Belirli bir hukuki süreç için avukatla görüşmeniz tavsiye edilir.

Bina Yöneticisinin / Mülk Sahibinin Yükümlülükleri

1. Yetkili Bir Asansör Firmasıyla Bakım Sözleşmesi

Asansör hizmete açık olduğu sürece, T.C. Sanayi Bakanlığı'ndan yetki belgesi almış bir asansör firmasıyla bakım sözleşmesi olmak zorunludur. Sözleşmesiz asansör çalıştırmak hem yasalara aykırı hem de güvensizdir.

2. Aylık Periyodik Bakımın Yapılmasını Sağlamak

Sözleşmedeki periyot her ne olursa olsun (genelde aylık), bakımın yapılması bina yönetiminin de takip etmesi gereken bir konudur. Firma bakıma gelmiyorsa, yönetim resmi yazıyla durumu iletmelidir.

3. A Tipi Yıllık Periyodik Kontrolü Yaptırmak

Her asansör için yılda en az bir kez bağımsız muayene kuruluşundan A tipi periyodik kontrol talep edilmeli. Kontrol sonucu yeşil etiket alınmazsa eksiklerin giderilmesi şarttır.

4. Kabin İçi Etiket ve Belgeleri Tutmak

• Kontrol etiketinin (yeşil/sarı/kırmızı) kabin içinde görünür konumda olması
• Acil iletişim bilgilerinin panoda yer alması
• Kapasite ve kullanım talimatının kabinde olması
• Acil durum talimatının yazılı olması

5. Bakım Defterini Saklamak

Tüm bakım kayıtları (formlar, raporlar) en az 10 yıl saklanmalıdır. Yetkili kuruluş denetiminde bu defter teftiş edilebilir. Dijital arşivleme yasal olarak geçerlidir.

6. Acil Durumda İletişim Panosunu Aktif Tutmak

Kabin içindeki acil iletişim sistemi (interkom, telefon, panik butonu) sürekli çalışır durumda olmalı. Periyodik test edilmeli.

7. Sigortayı Aktif Tutmak

Bina yönetimi, asansörlerin de dahil olduğu bir bina sigortası yaptırmalı. Asansör kazasında bu sigorta önemli rol oynar.

8. Yasalara Uyum Beyanı

Bazı yetkili kuruluşlar bina yöneticisinden yıllık beyanname isteyebilir. Bu beyanname, asansörün periyodik bakımının yapıldığını ve gerekli koşulların sağlandığını teyit eder.

Asansör Bakım Firmasının Yükümlülükleri

1. Yetki Belgesi Sahibi Olmak

Asansör bakım firması olarak faaliyet göstermek için T.C. Sanayi Bakanlığı'ndan yetki belgesi alınmalı. Belge için: - En az 1 makina/elektrik mühendisi istihdamı (denetçi rolü) - En az 1 MYK belgeli asansör bakım teknisyeni - Mesleki sorumluluk sigortası - Uygun büyüklükte ofis/atölye

2. Sözleşmeli Asansörlerin Aylık Bakımını Yapmak

Sözleşmede belirtilen periyotta (genelde aylık) bakım yapılmalı. Atlama olursa müşteriye yazılı bildirim ve gerekçe sunulmalı.

3. MYK Belgeli Teknisyen Çalıştırmak

Sahaya çıkan tüm teknisyenlerin MYK (Mesleki Yeterlilik Kurumu) Asansör Bakım Teknisyeni belgesi olmalı. Belgesiz personelle bakım yapmak; hem yasal sorun hem de iş kazasında ağır sorumluluk doğurur.

4. Bakım Sırasında Tespit Edilen Eksikleri Bildirmek

Bakım sırasında bulunan eksikler veya potansiyel arızalar bina yönetimine yazılı (e-posta + form) olarak bildirilmeli. Bu bildirim sonradan firma sorumluluğunu sınırlandırır.

5. Acil Arıza Müdahalesi Yapmak

Sözleşmede belirtilen müdahale süresine uyulmalı (genelde mesai içi 4 saat, mesai dışı 6-8 saat). Mahsur kalma durumunda derhal müdahale şarttır.

6. Yedek Parça Stoklarını Uygun Şekilde Tutmak

Sık kullanılan kritik parçaların stoklarda bulundurulması; arıza sırasında tedarik beklenmesini önler.

7. Mesleki Sorumluluk Sigortası

Asansör kazasında doğan zararlar için zorunlu mesleki sorumluluk sigortası yapılmalı. Sigorta poliçesi güncel tutulmalı.

8. Dijital Bakım Defteri (Yeni Trend)

2026 itibarıyla pek çok belediye/yetkili kuruluş dijital bakım defterini destekliyor. Asansorcun.com gibi yazılımlardan üretilen dijital arşivler kağıt defter yerine geçer.

2026'da Sektörü Etkileyen Önemli Trendler

Dijital Bakım Defteri Geçişi

Birçok il valiliği, dijital bakım defterini önerir hatta zorunlu kılar. Kağıt deftere göre dijital defter: - Kayıp riski yok - Anında arşivden erişim - Otomatik tarih damgası - Fotoğraf/imza eki

QR Kod Bilgi Etiketi

Bazı belediyeler asansör kabinine yapıştırılan QR kodun bina ve asansör firma bilgilerini içermesini öneriyor. Bu etiket özellikle acil durumda hızlı bilgiye erişim sağlar.

Engelli Erişim Standartları (EN 81-70)

Yeni inşa edilen veya modernize edilen asansörlerde engelli erişimi standartları (Braille tuş, sesli anons, geniş kabin, düşük tuş yüksekliği) zorunlu hale geliyor.

EN 81-20/50 Uyum Zorunluluğu

2017'de yürürlüğe giren EN 81-20 (yapım) ve EN 81-50 (bileşen) standartları, yeni kurulumlarda zorunlu. Eski TS EN 81-1/2 standartlarındaki asansörlerin modernizasyonunda yeni standartlara uyum aranır.

Acil Aydınlatma Süresi

Acil aydınlatmanın asansör elektriği kesildiğinde en az 1 saat çalışması şartı 2024'ten itibaren daha sıkı denetlenmektedir.

Mahsur Kalma Süresi

Bir kişinin asansörde mahsur kalması durumunda kurtarma süresi maksimum 30 dakika ile sınırlanmaya başlanmıştır. Daha uzun süreler ciddi yaptırım doğurur.

Yasal Yaptırımlar — Yönetmelik İhlallerinde Cezalar

İhlal	Yaptırım
Bakım sözleşmesi olmadan asansör çalıştırma	İdari para cezası + asansör mühürleme
A tipi yıllık periyodik kontrol yaptırmama	İdari para cezası + sigorta geçersizliği
Yetki belgesi olmadan bakım yapma	Para cezası + faaliyet durdurma
MYK belgesiz teknisyen çalıştırma	Para cezası + iş kazasında ağır sorumluluk
Mesleki sorumluluk sigortası olmadan faaliyet	Yetki belgesi iptali
Kazaya yol açan ihmal	Hapis cezası + tazminat (TCK 89-90)
Sahte bakım kaydı	Belge düzenleme suçu (TCK 204)
Acil iletişim sistemi çalışmaz halde	İdari para cezası + zorunlu onarım
Bakım deftirinin saklanmaması	İdari para cezası

İdari para cezaları her yıl Resmi Gazete'de yayımlanan miktarlara göre güncellenir.

Sözleşme Yönetimi — Yıllık Yenileme Disiplini

Asansör bakım sözleşmesi tipik olarak yıllık imzalanır. Yenileme sürecinde dikkat edilecekler:

1. Süresinden Önce Müzakere

Sözleşme bitiminden 60-90 gün önce yenileme müzakereleri başlamalı. Aksi halde geç kalan iletişim, sözleşmenin başka firmaya geçmesine yol açabilir.

2. Fiyat Güncellemesi

Enflasyona bağlı yıllık zam mekanizması net olmalı. Sözleşmede TÜFE bağlantılı, sabit yüzdelik veya pazarlığa açık modeller kullanılır.

3. Hizmet Kapsamı Güncellemesi

Yıl içinde değişen hizmet ihtiyaçları (örneğin engelli erişim eklenmesi, ek asansör kurulumu) yenileme sürecinde sözleşmeye yansıtılmalı.

4. SLA Güncellemesi

Müdahale süreleri, çözüm süreleri yıllık değerlendirilmeli; bina ihtiyacına göre güncellenmeli.

5. Cezai Şartlar

Sözleşmedeki cezai şartlar (taraflar için) net ve uygulanabilir olmalı. Belirsiz cezai şartlar ileride sorun yaratır.

Sözleşme Şablonu — Olması Gereken Maddeler

ASANSÖR BAKIM SÖZLEŞMESİ — TEMEL MADDELER

1. Taraflar (firma + müşteri tam tanım)
2. Konu (hangi bina, hangi asansörler)
3. Bakım sıklığı (aylık/3 aylık/yıllık)
4. Bakım kapsamı (yapılacak işler listesi)
5. Arıza müdahale süresi (mesai içi/dışı)
6. Yedek parça politikası (dahil/ayrı ücret)
7. Aylık ücret + KDV durumu
8. Yıllık zam mekanizması
9. Ödeme vadesi ve geç ödeme faizi
10. Sözleşme süresi ve yenileme şartları
11. Fesih maddeleri
12. Sigorta ve sorumluluk
13. KVKK ve gizlilik
14. Uyuşmazlık ve yetkili mahkeme

Bakım Defteri Saklama — 10 Yıl Kuralı

Asansör bakım kayıtları 10 yıl saklanmalıdır. Bu sürenin başlangıcı: - Bakımın yapıldığı tarih - Asansörün hizmetten çıkarıldığı tarihten itibaren

Defter saklama yükümlülüğü hem bina yönetimi hem de asansör firmasındadır.

Kağıt defter dezavantajları: nem, yangın, kayıp, eskime, tahrip riski. Dijital arşiv: - Bulutta otomatik yedek - Anında erişim - Tahrip edilemez (audit log) - Veri çıkartma ve raporlama kolaylığı

Sıkça Sorulan Yasal Sorular

Sözleşmeli olduğum firma bakıma gelmiyor, ne yapmalıyım? Yazılı bildirim (e-posta + iadeli taahhütlü mektup) gönderin. Yanıt alamazsanız sözleşmeyi yazılı feshedebilir, başka firma ile çalışabilirsiniz. T.C. Sanayi Bakanlığı'na şikayet hakkınız vardır.

A tipi kontrolü asansör firmam yapabilir mi? Hayır. A tipi periyodik kontrol bağımsız bir muayene kuruluşunca yapılır; bakım firmanız bunu yapamaz. Tarafsızlık esastır.

Sahip olduğum apartmanın bir asansörü çalışmıyor, kullanım yasak mı? Asansörde fiziksel hasar/güvensizlik varsa veya kontrolden kırmızı etiket aldıysa kullanımı yasaktır. Bina yönetimi olarak hizmete açık tutarsanız, kazada sorumluluk size yansır.

Yıllık kontrolde sarı etiket aldık, ne yapmalıyız? Sarı etiket "geçici hizmet, eksik var" demektir. 60 gün içinde tespit edilen eksikleri gidermeniz; sonra tekrar kontrol talep etmeniz gerekir.

Asansörde mahsur kalma kaza sayılır mı? Yaralanma yoksa kaza değil; ancak müdahale süresi 30 dakikayı geçerse veya psikolojik etki belgelenirse tazminat talebi olabilir.

Bakım firması değişikliği nasıl yapılır? Mevcut sözleşmenizi yenileme süresi içinde feshedin. Yeni firma ile sözleşme imzalayın. Önceki firma bakım defterini ve sistem kayıtlarını size teslim etmek zorundadır (KVKK kapsamı).

KVKK kapsamında bina sakini bilgilerini bakım firmasına vermek zorunda mıyım? Hayır, ancak acil iletişim için en azından bina yöneticisi adı/telefonu paylaşılmalı. Sakin telefonları paylaşılmaz, paylaşılması gerekiyorsa açık rıza gereklidir.

Asansör Bakım Yazılımının Yasal Uyumda Rolü

Modern bir asansör bakım yazılımı: - Tüm bakım kayıtlarını dijital arşivde tutar (10+ yıl) - Periyodik kontrol tarihlerini izler ve hatırlatma gönderir - Yetkili kuruluş denetiminde tek tıkla rapor üretir - Eksik bakımları/kontrolleri dashboard'da uyarır - Sözleşme yenileme tarihlerini önceden bildirir - KVKK uyumlu veri saklama sağlar - Dijital imza ile sözleşme yenileme yapılabilir - Kazada hızlı belge sunumuyla firmanın sorumluluğunu sınırlandırır

Sonuç

Asansör mevzuatı sürekli güncellenmekte ve daha sıkı denetimlere doğru evrilmektedir. Hem bina yöneticisi hem asansör firması olarak yasal yükümlülüklerinizi yerine getirmek; sadece para cezasından kaçınmak için değil, daha önemlisi kullanıcı güvenliği için kritik öneme sahiptir.

Asansorcun.com'un asansör yazılımı yasal uyum süreçlerini otomatikleştirir; tüm bakım kayıtlarınızı 10+ yıl arşivde tutar, denetimde tek tıkla rapor üretir. 14 gün ücretsiz deneme için WhatsApp üzerinden ulaşın.