Denetimde En Çok Sorulan Belgeler

İÇERİK (MARKDOWN)

Asansör denetimlerinde yalnızca mekanik ve elektriksel güvenlik tertibatları incelenmez. Bakımın kim tarafından yapıldığı, hangi tarihlerde gerçekleştirildiği, periyodik kontrolde belirlenen uygunsuzlukların giderilip giderilmediği ve asansörün yasal olarak kayıtlı olup olmadığı da belgeler üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle teknik olarak çalışır durumdaki bir asansör, evrakları düzensiz veya eksik olduğunda bina yöneticisini ve bakım firmasını zor durumda bırakabilir.

Bu rehberde, 2026 Türkiye uygulamaları dikkate alınarak asansör denetiminde en çok sorulan belgeleri, belgelerin kim tarafından saklanması gerektiğini ve denetim öncesinde yapılması gereken kontrolleri ele alacağız.

Her Denetimde Aynı Belgeler mi Sorulur?

Asansörlerle ilgili gerçekleştirilen her kontrol aynı kapsamda değildir. Talep edilen evraklar, kontrolü yapan kurumun ve denetimin amacının değişmesine göre farklılaşabilir.

En sık karşılaşılan kontrol türleri şunlardır:

• A tipi muayene kuruluşunun gerçekleştirdiği yıllık periyodik kontrol
• Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından yapılan hizmet denetimi
• İlgili belediye veya il özel idaresinin kayıt ve tescil kontrolleri
• Yeni asansörün tescil öncesi ilk periyodik kontrolü
• Kaza veya ciddi arıza sonrasında yapılan inceleme
• Bakım firmasının TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi ve personel yeterlilik denetimi
• Bina yönetiminin değişmesi sırasında yapılan teknik dosya ve evrak teslimi

Kullanımdaki asansörlerin yılda en az bir kez, ilgili idareyle protokolü bulunan yetkili A tipi muayene kuruluşuna kontrol ettirilmesi gerekir. Periyodik kontrolün yaptırılmasından ilgili idare ile bina sorumlusu yükümlüdür. ([Sanayi Bakanlığı][1])

Yıllık periyodik kontrolde ağırlık teknik güvenlik maddelerindedir. Ancak kontrolün bakım firmasının teknik personeli nezaretinde yapılması, geçerli bir bakım ilişkisinin bulunması ve önceki kontrol kayıtlarının sunulabilmesi de önem taşır. Bakım sözleşmesinin bulunmadığının tespit edilmesi durumunda ilgili Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne bildirim yapılabilir.

Denetimde En Çok İstenen Asansör Belgeleri

1. Asansör bakım sözleşmesi

En temel belgelerden biri, bina sorumlusu ile asansör monte eden veya onun yetkili servisi arasında imzalanmış bakım sözleşmesidir. Sözleşmenin yalnızca imzalı olması yeterli değildir; halen geçerli olması ve bakımı yapılan asansörü açık şekilde tanımlaması gerekir.

Birden fazla asansörü kapsayan sözleşmelerde her asansörün:

• Asansör kimlik numarası
• Açık adresi
• Bakım kapsamı
• Sözleşme başlangıç ve bitiş tarihi
• Görevlendirilen teknik personel bilgileri

kontrol edilmelidir. Mevzuat kapsamında asansör bakımı, bina sorumlusunun bakım sözleşmesi imzaladığı asansör monte eden veya onun yetkili servisi tarafından gerçekleştirilir. ([Kuyucak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü][2])

Sık yapılan hata, sözleşmenin otomatik olarak devam ettiği düşünülmesine rağmen imza tarihinin veya firma bilgilerinin güncellenmemesidir. Firma unvanı, adresi, vergi bilgileri ya da görevli personel değişmişse sözleşme ekleri de kontrol edilmelidir.

2. Aylık bakım föyleri ve servis kayıtları

Bakım yapıldığını söylemek ile bakımın kayıt altına alındığını göstermek aynı şey değildir. Denetimde asıl değer taşıyan belge, her bakım sonrasında düzenlenen bakım föyüdür.

Bakım föyünde genel olarak şu bilgiler bulunmalıdır:

• Bakım tarihi ve saati
• Asansörün kimlik veya bina bilgisi
• Kontrol edilen bölümler
• Yapılan temizlik, ayar ve yağlama işlemleri
• Tespit edilen eksiklikler
• Değiştirilmesi önerilen parçalar
• Teknisyen bilgisi ve imzası
• Bina sorumlusu veya yetkilisinin onayı
• Asansörün kullanımına engel bir risk bulunup bulunmadığı

Her bakımda yapılan işlemlerin bakım föyüyle kayıt altına alınması, bir nüshasının bina sorumlusuna verilmesi ve diğer nüshasının bakım firması tarafından muhafaza edilmesi öngörülür. Bina sorumlusu da bu föyleri makine veya makara dairesinde ya da binanın yönetim bürosunda kalıcı biçimde saklamalıdır. ([Kuyucak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü][2])

Boş bırakılan kontrol kutuları, okunmayan teknisyen imzaları ve her ay aynı açıklamanın kopyalanması, kaydın güvenilirliğini zayıflatır. Özellikle risk tespit edilmişse “yöneticiye bildirildi” ifadesi tek başına yeterli görülmemeli; bildirimin tarihi ve içeriği ayrıca kayıt altına alınmalıdır.

3. Periyodik kontrol raporu ve renkli bilgi etiketi

Periyodik kontrol sonrasında düzenlenen rapor, denetimde en sık incelenen belgelerden biridir. Rapordaki bina adresi, asansör kimlik numarası, kontrol tarihi ve sonuç bilgileri asansör üzerindeki etiketle uyumlu olmalıdır.

Kontrol sonuçları dört grupta değerlendirilir:

Kontrol sonucu	Etiket rengi	Temel anlamı	Bina yönetiminin yapması gereken
Kusursuz	Yeşil	Belirlenen kontrol kriterlerinde uygunsuzluk bulunmamıştır	Sonraki kontrol tarihini takip etmek
Hafif kusurlu	Mavi	Kullanımı doğrudan engellemeyen uygunsuzluklar vardır	Uygunsuzlukları sonraki periyodik kontrole kadar gidermek
Kusurlu	Sarı	Belirlenen süre içinde giderilmesi gereken kusurlar vardır	Onarım ve takip kontrolü sürecini planlamak
Güvensiz	Kırmızı	Kullanıcı güvenliği açısından ciddi risk vardır	Kullanıma izin vermemek ve güvenli hale getirme sürecini başlatmak

Yönetmelikte kusursuz asansör için yeşil, hafif kusurlu için mavi, kusurlu için sarı ve güvensiz asansör için kırmızı bilgi etiketi öngörülür. Kırmızı etiketli asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmemesi gerekir.

Etiketin kabinde bulunması, raporun saklanmasına gerek olmadığı anlamına gelmez. Periyodik kontrol raporu ilgili idareye, bakım firmasına ve bina sorumlusuna iletilir; bu tarafların raporu muhafaza etmesi gerekir.

4. Takip kontrolü ve uygunsuzluk kapatma belgeleri

Sarı veya kırmızı etiket alınmışsa yalnızca sonraki raporu saklamak yeterli değildir. Önceki raporda belirtilen kusurların hangi işlemlerle giderildiğini gösterecek bir dosya oluşturulmalıdır.

Bu dosyada bulunabilecek belgeler şunlardır:

1. İlk periyodik kontrol raporu
2. Kusurlara ilişkin bakım firmasının teklifi
3. Bina yönetiminin onay veya karar belgesi
4. Kullanılan parçaların faturaları
5. Montaj ve değişim servis formları
6. İşlem öncesi ve sonrası fotoğraflar
7. Takip kontrolü başvurusu
8. Takip kontrolü raporu
9. Yeni bilgi etiketi sonucu

Bu kayıt zinciri, “uygunsuzluk giderildi” beyanını doğrulanabilir hale getirir. Özellikle birden fazla firmanın çalıştığı revizyonlarda, hangi işlemin hangi firma tarafından yapıldığı açıkça ayrılmalıdır.

5. Asansör tescil belgesi ve kimlik numarası

Asansör tescil belgesi, asansörün ilgili idare tarafından kayıt altına alındığını gösterir. Özellikle yeni binalarda, bina yönetimi değişikliklerinde ve adres kayıtlarının uyuşmadığı durumlarda sıkça talep edilir.

Tescil belgesindeki şu alanlar kontrol edilmelidir:

• Açık adres
• Asansörün seri veya kimlik bilgisi
• Asansör monte eden firma
• Tescil tarihi
• Beyan yükü ve hızı
• Tahrik türü
• Durak sayısı

Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliğinde tescil süreci ve tescil belgesinin içeriği düzenlenmiştir. Yeni asansörlerde ilk periyodik kontrolün de tescil aşamasından önce gerçekleştirilmesi gerekir. ([Sanayi Bakanlığı][3])

Bina adresi değişmiş, kapı numarası güncellenmiş veya iki bina yönetimi birleşmişse belgedeki adresle fiilî adresin farklı kalması denetimde açıklama gerektirebilir.

6. AB uygunluk beyanı, teknik dosya ve kullanım talimatları

Özellikle yeni asansörlerde veya kapsamlı modernizasyon geçiren sistemlerde AB uygunluk beyanı, kullanım talimatları ve teknik dosya içeriği gündeme gelebilir. Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB), asansör monte edenin uygunluk değerlendirme sürecini ve AB uygunluk beyanını düzenler. ([Sanayi Bakanlığı][4])

Teknik dosyada, asansörün durumuna göre şu kayıtlar bulunabilir:

• AB uygunluk beyanı
• Onaylanmış kuruluş belgeleri
• Elektrik projeleri
• Kumanda ve bağlantı şemaları
• Hidrolik şemalar
• Güvenlik devresi bilgileri
• Kullanım ve bakım talimatları
• Kritik güvenlik aksamlarına ait belgeler
• Asansör yerleşim ve uygulama projeleri
• Garanti belgesi
• Devreye alma ve test kayıtları

Eski asansörlerde bütün orijinal belgeler bulunmayabilir. Böyle bir durumda sonradan belge üretmek veya gerçeğe aykırı bir dosya hazırlamak yerine, mevcut belgelerin envanteri çıkarılmalı ve eksiklerin hangi yasal ve teknik yöntemle tamamlanabileceği yetkili firmayla değerlendirilmelidir.

7. Kurtarma talimatı ve kurtarma eğitimi kayıtları

Asansörde kalan kişilerin kurtarılması gelişigüzel yapılabilecek bir işlem değildir. Kurtarma talimatının erişilebilir bir yerde bulunması ve kurtarma çalışmasını gerçekleştirecek kişilere bakım firması tarafından eğitim verilmesi önemlidir.

Denetimde şu kayıtlar sorulabilir:

• Asansöre özgü kurtarma talimatı
• Eğitim verilen kişilerin ad ve soyadları
• Eğitim tarihi
• Eğitimi veren teknik personelin bilgileri
• İmzalı eğitim tutanağı
• Yönetici değişikliğinde yenilenen eğitim kaydı

Kurtarma işlemini yapacak kişilerin değişmesi halinde yeni kişilere eğitim verilmesi ve talimatın kolay görülebilecek bir yerde muhafaza edilmesi gerekir. ([Kuyucak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü][2])

Talimatın başka marka veya model bir asansörden kopyalanması ciddi risk oluşturabilir. Elektrikli, hidrolik, makine daireli ve makine dairesiz sistemlerin kurtarma yöntemleri aynı değildir.

Hangi Belge Kimde Bulunmalı?

Belge yönetimindeki en büyük sorunlardan biri, bütün evrakların yalnızca bakım firmasında veya yalnızca bina yöneticisinde bulunduğunun düşünülmesidir. Bazı belgelerin her iki tarafta da erişilebilir olması gerekir.

Belge	Bina yöneticisi	Bakım firması	Pratik kontrol sıklığı
Bakım sözleşmesi	Asıl veya imzalı nüsha	İmzalı nüsha	Sözleşme yenilenirken
Aylık bakım föyleri	Düzenli dosya halinde	Firma arşivinde	Her bakım sonrası
Periyodik kontrol raporu	Güncel ve önceki raporlar	Güncel ve önceki raporlar	Yılda en az bir kez
Takip kontrolü raporu	Bulunmalı	Bulunmalı	Her uygunsuzluk sonrası
Tescil belgesi	Ana bina dosyasında	Kopyası faydalıdır	Yönetim değişiminde
Kurtarma eğitim tutanağı	Bulunmalı	Bulunmalı	Görevli değiştiğinde
Parça değişim formları	Onay ve faturalarla birlikte	Teknik servis kaydı	Her değişim sonrası
TSE hizmet belgesi	Güncel kopyası alınabilir	Güncel aslı firmada	Süre bitiminden önce
Teknik dosya ve şemalar	Erişilebilir olmalı	Servis için erişilebilir olmalı	Revizyon sonrası

Periyodik kontrol raporunun bina sorumlusu ve bakım firması tarafından muhafaza edilmesi mevzuatta açıkça belirtilir. Ayrıca bakım firmasının bir önceki yıl bakımını yaptığı asansörlerin kimlik numarası ve adres bilgilerini her yıl ocak ayı sonuna kadar ilgili idareye iletmesi gerekir. Bu uygulama 2026 yılında belediyeler tarafından da ayrıca duyurulmuştur.

Denetim Öncesi Belge Kontrolü Nasıl Yapılmalı?

Denetimden bir gün önce klasör toplamaya çalışmak yerine, belgeler aylık olarak kontrol edilmelidir. Sağlıklı bir hazırlık için şu sıra uygulanabilir:

1. Asansör kimlik numarasını doğrulayın. Tescil belgesi, bakım sözleşmesi ve periyodik kontrol raporunda aynı numaranın yer aldığından emin olun.
2. Sözleşme süresini kontrol edin. Süresi bitmiş, imzasız veya yanlış adrese düzenlenmiş sözleşmeleri yenileyin.
3. Bakım aylarını karşılaştırın. Takvimde bakım kaydı bulunmayan ayları belirleyin.
4. Son periyodik kontrol raporunu inceleyin. Rapordaki kusurların tamamı için işlem kaydı bulunup bulunmadığını kontrol edin.
5. Takip kontrolü sonucunu dosyalayın. Yalnızca ödeme makbuzu veya başvuru formuyla yetinmeyin.
6. Kurtarma eğitimini güncelleyin. Eğitim verilen görevli binadan ayrıldıysa yeni görevli için eğitim planlayın.
7. Firma belgelerinin geçerliliğini doğrulayın. Unvan, yetkili servis ve hizmet yeterlilik bilgilerindeki değişiklikleri takip edin.
8. Dijital yedek oluşturun. Islanma, kaybolma veya yönetici değişimi riskine karşı belgeleri tarayın.

Denetimde iyi hazırlanmış bir dosya, yalnızca ceza veya uyarı riskini azaltmaz; bakımın gerçekten planlı ve izlenebilir yürütüldüğünü de gösterir.

Belgelerin Dijital Takibi Neden Önemlidir?

Kâğıt bakım föyleri zamanla kaybolabilir, imzalar okunmaz hale gelebilir veya bina yönetimi değiştiğinde dosyalar yeni yöneticiye teslim edilmeyebilir. Asansör bakım firmaları açısından yüzlerce binaya ait sözleşme, bakım formu, rapor ve teklifin klasörlerle takip edilmesi de önemli bir iş yükü oluşturur.

Bu kayıtları Asansorex gibi bir asansör bakım takip yazılımında bina ve asansör bazında saklamak; bakım föylerine, periyodik kontrol raporlarına, fotoğraflara ve parça değişim geçmişine tek noktadan ulaşılmasını kolaylaştırır. Ancak dijital kayıt oluşturulurken belgenin tarihi, ilgili asansör kimliği ve onay bilgileri eksiksiz girilmelidir.

Dijital arşivde aşağıdaki klasör yapısı kullanılabilir:

Bina > Asansör > Yıl > Bakım / Periyodik Kontrol / Revizyon / Sözleşme

Dosya adlarının da standart olması aramayı kolaylaştırır:

2026-05-14-bakim-foyu-asansor-123456.pdf

Bu yöntem, özellikle denetim sırasında “geçen yılki sarı etiket raporuna karşı hangi işlemler yapıldı?” sorusuna hızlı ve belgeli cevap verilmesini sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Denetimde bakım sözleşmesinin fotokopisi yeterli olur mu?

İmzalı ve güncel sözleşmenin doğrulanabilir bir nüshası bulundurulmalıdır. Belgenin dijital kopyası pratikte yardımcı olsa da tarafların imzalarını, sözleşme tarihini ve hangi asansörü kapsadığını açıkça göstermelidir.

Aylık bakım yapılmış fakat bakım formu düzenlenmemişse ne olur?

Bakımın gerçekleştirildiğinin belgelenmesi zorlaşır. Her bakımda yapılan işlemlerin bakım föyüne kaydedilmesi ve nüshaların bina sorumlusu ile bakım firmasında saklanması gerekir. ([Kuyucak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü][2])

Renkli etiket varsa periyodik kontrol raporunu saklamak gerekir mi?

Evet. Etiket kontrol sonucunu görünür hale getirir; ayrıntılı uygunsuzluklar ise raporda yer alır. Rapor bina sorumlusu, bakım firması, ilgili idare ve muayene kuruluşu tarafından muhafaza edilir.

Eski asansörün tescil belgesi bulunamıyorsa ne yapılmalı?

Öncelikle ilgili belediye veya il özel idaresinin arşivine başvurulmalıdır. Bakım firması ve önceki bina yöneticilerindeki dosyalar da araştırılmalıdır. Belge bulunamadığında izlenecek kayıt veya tescil yöntemi, asansörün yaşı ve mevcut kayıt durumuna göre ilgili idareyle netleştirilmelidir.

Kurtarma eğitim tutanağı her yıl yenilenmek zorunda mı?

Belgenin yenilenme ihtiyacı yalnızca takvim yılına göre değerlendirilmemelidir. Kurtarma yapacak kişilerin değişmesi, asansör sisteminin yenilenmesi veya kurtarma yönteminin değişmesi halinde eğitim tekrar edilmelidir. ([Kuyucak İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü][2])

Bakım firmasının belgelerini bina yöneticisi kontrol etmeli mi?

Bina yöneticisi, sözleşme yapacağı firmanın yetkili servis şartlarını sağladığını ve sunduğu belgelerin geçerli olduğunu kontrol etmelidir. Belgenin yalnızca bir kez alınması yerine geçerlilik süresinin düzenli takip edilmesi daha güvenli bir uygulamadır.

Özet

Asansör denetimlerinde en çok sorulan belgeler; bakım sözleşmesi, aylık bakım föyleri, periyodik kontrol ve takip kontrolü raporları, tescil belgesi, kurtarma eğitimi kayıtları, teknik dosya ve parça değişim evraklarıdır. Bu belgelerin birbiriyle uyumlu, güncel ve kolay erişilebilir olması hem bakım firmasının hem de bina yöneticisinin sorumluluklarını gösterebilmesini sağlar.

En doğru yaklaşım, belgeleri denetim yaklaşınca hazırlamak değil, her bakım ve işlem sonrasında arşivlemektir. Asansorex üzerinden bakım, arıza, belge ve periyodik kontrol geçmişini asansör bazında düzenli tutmak da denetim hazırlığını günlük operasyonun doğal bir parçası haline getirir.