İtiraz Hakkı: Periyodik Kontrol Sonucuna İtiraz

İÇERİK (MARKDOWN)

Asansörün yıllık periyodik kontrolü tamamlandıktan sonra düzenlenen raporda bazen bina yöneticisinin veya bakım firmasının katılmadığı tespitler bulunabilir. Bir güvenlik tertibatının mevcut olmasına rağmen eksik gösterilmesi, ölçüm sonucunun sahadaki gerçek durumla uyuşmaması veya raporda yanlış asansöre ait bilgilerin yer alması gibi durumlarda periyodik kontrol sonucuna itiraz gündeme gelebilir. Ancak itiraz etmek, yalnızca “bu raporu kabul etmiyoruz” demek değildir. Etkili bir başvuru; somut gerekçe, teknik belge ve düzenli bir kayıt sistemi gerektirir.

Bu rehberde bina yöneticisinin, asansör bakım firmasının ve sahadaki teknisyenin periyodik kontrol raporuna nasıl yaklaşması gerektiğini; hangi durumların gerçek bir itiraz konusu olabileceğini ve başvurunun nasıl hazırlanacağını adım adım ele alacağız.

Periyodik Kontrol Sonucuna İtiraz Ne Demektir?

Asansör periyodik kontrolü, binada sürekli kullanılan asansörlerin güvenli kullanım ve işletme yönünden uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilir. Türkiye'de bu kontrollerin yılda en az bir kez, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve ilgili idareyle protokol yapmış A tipi muayene kuruluşu tarafından gerçekleştirilmesi gerekir. ([Sanayi Bakanlığı][1])

İtiraz, kontrol sonucunda verilen bir kararın veya teknik bulgunun yeniden değerlendirilmesini istemektir. Örneğin muayene kuruluşlarından TSE Global'in yayımladığı prosedürde de itiraz; verilen hizmetle ilgili alınmış bir kararın yeniden değerlendirilmesine yönelik talep olarak tanımlanır. Prosedür ayrıca teknik personelin uygunluk değerlendirmesi sırasında veya sonrasında belirlediği bulgulara ve aldığı kararlara itiraz edilebileceğini belirtir.

Burada önemli bir ayrım vardır:

• İtiraz: Kontrol sonucunda verilen teknik kararın veya bulgunun yeniden değerlendirilmesini istemektir.
• Şikâyet: Hizmetin sunuluş biçimi, iletişim, personel davranışı, raporun zamanında iletilmemesi veya benzeri konulardaki memnuniyetsizliktir.

Örneğin, “Muayene personeli randevu saatinden çok geç geldi” konusu bir şikâyet olabilir. Buna karşılık “Raporda eksik yazılan koruma tertibatı asansörde mevcut ve çalışır durumdadır” ifadesi teknik bir itiraz konusudur.

Hangi Durumlarda İtiraz Edilebilir?

Her kırmızı veya sarı etiket sonucu, tek başına rapora itiraz edilmesi gerektiği anlamına gelmez. Asansörde gerçekten bir uygunsuzluk bulunuyorsa doğru yol, eksikliğin giderilmesi ve takip kontrolünün tamamlanmasıdır.

İtiraz hakkı, gerçek bir teknik veya idari uyuşmazlık bulunduğunda anlamlıdır.

Raporda yanlış bilgi bulunması

Asansör kimlik numarası, adres, durak sayısı veya başka bir tanımlayıcı bilginin yanlış olması durumunda öncelikle rapordaki kayıt hatasının düzeltilmesi istenebilir.

Örneğin aynı binada iki farklı asansör bulunuyorsa bir asansöre ait uygunsuzluğun diğer asansörün raporuna yazılması ciddi bir karışıklık oluşturabilir. Böyle bir durumda bina yöneticisinin her iki raporu ve asansör kimlik bilgilerini birlikte sunması yararlı olur.

Mevcut bir ekipmanın eksik olarak değerlendirilmesi

Kontrol raporunda belirli bir güvenlik ekipmanının bulunmadığı belirtilmiş olabilir. Ancak bakım firması, ekipmanın kontrol tarihinde mevcut olduğunu ve çalışma durumunun teknik kayıtlarla gösterilebildiğini düşünüyorsa konu gerekçeli biçimde yeniden değerlendirmeye sunulabilir.

Burada yalnızca sözlü beyan yeterli değildir. Fotoğraf, bakım kaydı, ekipman teknik bilgisi ve gerektiğinde devre şeması gibi belgeler başvuruyu güçlendirir.

Ölçüm sonucuyla ilgili teknik uyuşmazlık bulunması

Bazı uygunsuzluklar fiziksel gözlemden değil, ölçüm veya fonksiyon testinden kaynaklanır. Bakım firmasının elinde kalibrasyonu uygun cihazla yapılmış karşı ölçümler veya test kayıtları bulunuyorsa bunlar itirazın teknik dayanağı olabilir.

Ancak “biz tekrar ölçtük, sorun yok” şeklindeki genel bir ifade zayıf kalır. Hangi noktada, hangi cihazla, hangi tarihte ve hangi koşullarda ölçüm yapıldığı açıkça belirtilmelidir.

Kontrol günündeki durumun yanlış değerlendirilmesi

Bakım firması bir parçayı kontrol tarihinden sonra değiştirmişse, yeni parçanın fotoğrafını sunarak “kontrol günü de böyleydi” demek doğru değildir. İtiraz konusu olan durumun kontrol tarihindeki koşullara ilişkin olması gerekir.

Bu nedenle sahadaki bakım ekiplerinin tarihli fotoğraf ve servis kayıtları tutması önemlidir.

Güçlü bir itiraz, görüşe değil doğrulanabilir kayda dayanır.

Periyodik Kontrol Raporuna İtiraz Nasıl Yapılır?

İtiraz süreci, kontrolü gerçekleştiren A tipi muayene kuruluşunun yayımladığı prosedüre göre yürütülmelidir. Kuruluşların itiraz ve şikâyet için form, e-posta veya diğer başvuru kanalları bulunabilir. Örneğin TSE Global, itiraz ve şikâyet formunu, değerlendirme prosedürünü ve süreç akışını kamuya açık olarak yayımlamaktadır. ([TSE Global][2])

Uygulamada şu adımlar izlenmelidir:

1. Raporu madde madde inceleyin

İtiraza “raporun tamamına itiraz ediyoruz” şeklinde başlamayın. Her uygunsuzluğu ayrı ayrı değerlendirin.

Örnek çalışma tablosu şöyle olabilir:

Rapor maddesi	Sahadaki durum	Kanıt	İşlem
Koruma tertibatı eksik	Ekipman mevcut	Tarihli fotoğraf, bakım kaydı	İtiraz değerlendirilecek
Kapı kilidi arızalı	Arıza doğrulandı	Teknik kontrol sonucu	Onarım yapılacak
Ölçüm değeri sınır dışı	Karşı ölçüm farklı	Ölçüm kaydı	Teknik inceleme
Etiket bilgisi yanlış	Kimlik numarası farklı	Kimlik etiketi fotoğrafı	Düzeltme talebi

Bu yöntem, gerçek itiraz konuları ile gerçekten onarılması gereken eksikliklerin birbirinden ayrılmasını sağlar.

2. Bakım firmasından teknik değerlendirme alın

Bina yöneticisi, teknik ayrıntıları tek başına yorumlamak zorunda değildir. Rapor bakım firmasına iletilmeli ve her madde için açık cevap istenmelidir.

Bakım firmasının yanıtı şu üç gruptan birine girmelidir:

1. Uygunsuzluk doğrudur ve giderilecektir.
2. Uygunsuzluk hakkında ek teknik inceleme gereklidir.
3. Tespitin hatalı olduğu düşünülmektedir ve teknik kanıt bulunmaktadır.

En tehlikeli yaklaşım, bütün rapora refleks olarak itiraz etmektir. Profesyonel bakım firması, gerçek eksikliği kabul etmeli; teknik olarak katılmadığı maddeyi ise belgeyle açıklamalıdır.

3. Kanıt dosyası hazırlayın

İtiraz başvurusu mümkün olduğunca düzenli hazırlanmalıdır. Muayene kuruluşlarının prosedürleri farklı ayrıntılar içerebilse de teknik bir itiraz dosyasında genel olarak şu belgeler yararlı olur:

• Periyodik kontrol raporunun ilgili bölümü,
• Asansör kimlik numarası ve açık adres bilgisi,
• İtiraz edilen madde numarası,
• İtirazın açık teknik gerekçesi,
• Tarihli saha fotoğrafları,
• Bakım ve servis kayıtları,
• İlgili ekipmana ait teknik dokümanlar,
• Varsa ölçüm ve test kayıtları,
• Başvuru sahibinin iletişim bilgileri.

TSE Global'in güncel prosedüründe itiraz başvurusunda gerekçenin, başvuru yapan kişi veya kuruluş bilgilerinin ve iletişim bilgilerinin bulunması gerektiği açıkça belirtilmektedir. Aynı prosedür, kontrol sonucuna itiraz için kararın bildiriminden itibaren 30 günlük kabul süresi öngörür. Ancak bu süre kuruluşun kendi prosedürüne aittir; bu nedenle başvuru yapılacak A tipi muayene kuruluşunun güncel prosedürü mutlaka kontrol edilmelidir.

4. Başvuruyu yazılı ve izlenebilir şekilde gönderin

Telefon görüşmesi hızlı iletişim için yararlı olabilir, ancak teknik itirazın yalnızca sözlü görüşmeye bırakılması doğru değildir. Başvurunun form, e-posta, dilekçe veya kuruluşun belirlediği diğer kayıtlı kanallardan yapılması, sonradan sürecin takip edilmesini kolaylaştırır.

Başvuru metni kısa ve teknik olmalıdır. Örneğin:

12.06.2026 tarihli periyodik kontrol raporunun 8 numaralı uygunsuzluk tespitine itiraz ediyoruz. Raporda belirtilen koruma tertibatının kontrol tarihinde mevcut olduğuna ilişkin tarihli fotoğraf, bakım formu ve teknik doküman ekte sunulmuştur. Bulguyla ilgili yeniden değerlendirme talep ediyoruz.

Duygusal, suçlayıcı veya genel ifadeler yerine doğrudan rapor maddesine odaklanmak daha etkilidir.

İtiraz Yapıldığında Süreç Nasıl İlerler?

İtirazın alınmasından sonra süreç, ilgili A tipi muayene kuruluşunun yayımladığı prosedüre göre yürütülür. Örneğin TSE Global prosedüründe, başvuru konusu değerlendirmede görev alan personelin itirazın değerlendirme sürecinde yer alamayacağı; gerektiğinde bağımsız kişi veya çalışma grubunun görevlendirilebileceği belirtilmektedir.

Bu yaklaşımın temel amacı, ilk kontrolü gerçekleştiren personelin kendi kararını tek başına yeniden değerlendirmesi yerine tarafsız bir inceleme süreci oluşturmaktır.

İnceleme sonucunda çeşitli durumlar ortaya çıkabilir:

• İlk tespit doğru bulunabilir.
• Raporda düzeltme yapılması gerekebilir.
• Teknik kayıtların tekrar incelenmesine karar verilebilir.
• Gerekli görülürse yeniden inceleme veya muayene gündeme gelebilir.
• Başvuru sahibinden ek belge istenebilir.

TSE Global'in yayımladığı prosedürde itiraz komitesinin belirli süreler içinde toplanması, değerlendirme yapması ve başvuru sahibine yazılı bildirim yapılması öngörülmektedir. Prosedür ayrıca inceleme ve değerlendirmenin itiraz bildiriminden itibaren 30 gün içinde sonuçlandırılmasını öngörür. Bu takvim, ilgili kuruluşun kendi prosedürüdür ve başka bir A tipi muayene kuruluşunda farklı iş akışları bulunabilir.

İtiraz ile Takip Kontrolünü Birbirine Karıştırmayın

Sahada en sık yapılan hatalardan biri, itiraz ile takip kontrolünün aynı işlem sanılmasıdır.

Periyodik kontrol sonucunda uygunsuzluk belirlenmişse ve bakım firması bu uygunsuzluğu gideriyorsa yapılan işlem itiraz değildir. Eksiklik giderildikten sonra mevzuattaki süreç doğrultusunda takip kontrolü gerçekleştirilir.

Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği kapsamında sonuçlar yeşil, mavi, sarı ve kırmızı bilgi etiketleriyle sınıflandırılmaktadır. Bakanlığın bilgilendirmesine göre yeşil kusursuz, mavi hafif kusurlu, sarı kusurlu ve kırmızı güvensiz sınıfını ifade eder; sarı etiketli asansörler için 120 günlük, kırmızı etiketli asansörler için ise 60 günlük güvenli hâle getirme süreci öngörülmektedir. ([Sanayi Bakanlığı][1])

Durum	Doğru yaklaşım
Eksiklik gerçekten mevcut	Onarım ve ardından takip kontrolü
Tespit teknik olarak hatalı görülüyor	Belgeli ve gerekçeli itiraz
Rapor bilgisi yanlış	Düzeltme talebi
Tespitin doğruluğu belirsiz	Teknik inceleme ve kayıtların karşılaştırılması
Eksiklik sonradan giderildi	İtiraz değil, takip kontrolü süreci

Özellikle güvenlikle ilgili ağır uygunsuzluklarda “nasıl olsa itiraz ettik” düşüncesiyle gerekli önlemleri ertelemek ciddi bir operasyon hatasıdır. Bina yöneticisi ve bakım firması, itiraz sürecini teknik düzeltme faaliyetlerinin alternatifi olarak görmemelidir.

Bakım Firmaları İtiraz Sürecini Nasıl Daha İyi Yönetebilir?

Bir bakım firmasının başarısı yalnızca arıza gidermekle ölçülmez. Kontrol geçmişinin düzenli tutulması, sahadaki değişikliklerin belgelenmesi ve müşteriye raporun doğru açıklanması da hizmet kalitesinin parçasıdır.

Özellikle yüzlerce asansöre hizmet veren firmalarda kontrol raporlarının e-posta kutularında, mesajlaşma uygulamalarında ve kâğıt dosyalarda dağılması önemli bir takip sorunu oluşturur.

Daha düzenli bir iş akışı için:

• Her asansörün kontrol raporunu kendi kayıt geçmişinde saklayın.
• Rapordaki uygunsuzlukları iş emrine dönüştürün.
• Sorumlu teknisyeni ve hedef tarihi belirleyin.
• Değişen parçaları fotoğraf ve servis formuyla kayıt altına alın.
• Takip kontrolü tarihlerini izleyin.
• İtiraza konu olan rapor maddeleri için ayrı teknik dosya oluşturun.
• Bina yöneticisine sözlü açıklamanın yanında kısa bir yazılı durum özeti verin.

Bu kayıtları kâğıt klasörler yerine Asansorex gibi bir bakım takip yazılımında asansör bazında tutmak; bakım geçmişi, arıza kayıtları, fotoğraflar ve kontrol raporları arasında bağlantı kurmayı kolaylaştırır. Özellikle aylar sonra ortaya çıkan bir teknik uyuşmazlıkta geçmiş servis kayıtlarına hızlı ulaşmak ciddi zaman kazandırabilir.

İtiraz Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar

Gerekçesiz başvuru yapmak

“Rapora katılmıyoruz” bir teknik gerekçe değildir. Hangi maddeye, hangi nedenle itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır.

Kontrol sonrası yapılan değişikliği eski durumun kanıtı gibi sunmak

Kontrolden üç gün sonra takılan bir parçanın fotoğrafı, kontrol gününde o parçanın mevcut olduğunu ispatlamaz. Tarih ve kayıt bütünlüğü önemlidir.

Gerçek eksikleri de itiraz dosyasına eklemek

Bir raporda on farklı uygunsuzluk bulunabilir ve bunların yalnızca biri tartışmalı olabilir. Bütün rapora itiraz etmek yerine tartışmalı maddeyi ayırmak daha profesyonel bir yaklaşımdır.

Son günü beklemek

Başvurularda kurum prosedürlerinde belirtilen süreler dikkate alınmalıdır. Örneğin TSE Global'in yayımlanmış prosedüründe sonuçlara yönelik itirazların kabul süresi kararın tebliğinden itibaren 30 gündür. Başka bir kuruluş için ise kendi güncel prosedürü kontrol edilmelidir.

Bina yöneticisini süreç dışında bırakmak

Bakım firması teknik dosyayı hazırlayabilir ancak bina yöneticisinin de raporun sonucunu, yapılması gereken işlemleri ve maliyet ihtimalini anlaması gerekir. Teknik konuyu gizlemek, daha sonra müşteri-firma ilişkisinde güven sorununa yol açabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Periyodik kontrol raporuna itiraz edilebilir mi?

Evet. Muayene kuruluşları, kontrol sonuçları ve teknik kararlarla ilgili itirazları değerlendirecek süreçler oluşturabilir ve yayımlayabilir. Başvurunun, kontrolü gerçekleştiren A tipi muayene kuruluşunun güncel itiraz prosedürüne uygun yapılması gerekir. Örneğin TSE Global, formunu, değerlendirme prosedürünü ve süreç akışını kamuya açık şekilde yayımlamaktadır. ([TSE Global][2])

Her kırmızı veya sarı etikete itiraz etmek doğru mu?

Hayır. Uygunsuzluk gerçekten mevcutsa yapılması gereken, eksikliğin giderilmesi ve takip kontrolü sürecinin yönetilmesidir. İtiraz, teknik tespitin yanlış olduğu veya kararın yeniden değerlendirilmesini gerektirecek somut kanıt bulunduğu durumlarda kullanılmalıdır.

İtiraz için hangi belgeler hazırlanmalıdır?

İtiraz edilen rapor maddesi, teknik gerekçe, tarihli fotoğraflar, bakım ve servis kayıtları, ölçüm sonuçları ve ilgili ekipmanın teknik dokümanları hazırlanabilir. Belgeler doğrudan itiraz edilen maddeyle ilişkili olmalıdır.

İtirazı bina yöneticisi mi, bakım firması mı yapmalıdır?

Başvuru hakkı ve şekli ilgili muayene kuruluşunun prosedürüne göre kontrol edilmelidir. Uygulamada bina yöneticisi ve bakım firmasının birlikte hareket etmesi en sağlıklı yöntemdir: bina yöneticisi idari süreci izlerken bakım firması teknik gerekçe ve kanıtları hazırlayabilir.

İtiraz süresi kaç gündür?

Tek bir kuruluşun prosedüründeki süre bütün kuruluşlara genellenmemelidir. Örneğin TSE Global, uygunluk değerlendirme sonuçlarına yönelik itirazlar için kararın tebliğinden itibaren 30 günlük kabul süresi yayımlamıştır. Kontrolü gerçekleştiren A tipi muayene kuruluşunun güncel prosedürü ayrıca incelenmelidir.

Rapordaki eksik giderildiyse yine de itiraz gerekir mi?

Genel olarak hayır. Tespit doğruysa ve eksiklik sonradan giderildiyse konu bir itirazdan çok takip kontrolü sürecidir. İtiraz, ilk tespitin veya kararın yanlış olduğu düşünüldüğünde anlam kazanır.

Özet

Periyodik kontrol sonucuna itiraz, bina yöneticisi ve bakım firması açısından önemli bir haktır; ancak etkili olabilmesi için teknik gerekçeye ve düzenli belgelere dayanmalıdır. İlk adım raporu madde madde incelemek, gerçek eksikleri tartışmalı tespitlerden ayırmak ve kontrolü gerçekleştiren A tipi muayene kuruluşunun güncel itiraz prosedürünü takip etmektir.

Bakım firmalarının tarihli fotoğraf, servis formu, ölçüm sonucu ve parça değişim geçmişini düzenli tutması bu süreçte büyük avantaj sağlar. Asansorex üzerinden bakım, arıza ve saha kayıtlarının asansör bazında saklanması da gerektiğinde geçmiş teknik verilere hızlı ulaşılmasına yardımcı olur. En doğru yaklaşım, itiraz hakkını güvenlik eksiklerini ertelemek için değil, gerçekten hatalı olduğu düşünülen teknik kararların belgeli ve profesyonel biçimde yeniden değerlendirilmesi için kullanmaktır.