Periyodik Kontrol Randevusu Almanın Yasal Çerçevesi

İÇERİK (MARKDOWN)

Periyodik Kontrol Randevusu Neden Sadece “Randevu” Değildir?

Asansörlerde periyodik kontrol randevusu almak, ilk bakışta basit bir tarih belirleme işi gibi görünebilir. Oysa 2026 Türkiye uygulamasında bu süreç; bina sorumlusu, bakım firması, ilgili idare ve A tipi muayene kuruluşu arasında yürüyen yasal, teknik ve belgelendirilebilir bir süreçtir. Randevu doğru alınmazsa kontrol günü boşa geçebilir, bina yönetimi ücret ve sorumluluk açısından zor durumda kalabilir, bakım firması ise eksik evrak veya hazırlıksızlık nedeniyle müşteri nezdinde güven kaybedebilir.

Bu rehberde, asansör periyodik kontrol randevusunun yasal çerçevesini; kimlerin sorumlu olduğunu, randevu öncesi hangi hazırlıkların yapılması gerektiğini, kontrol sonrası etiketlerin ne anlama geldiğini ve sürecin nasıl kayıt altına alınacağını pratik şekilde ele alacağız.

Türkiye’de sürekli kullanılan asansörlerin periyodik kontrolü, A tipi muayene kuruluşu tarafından yılda en az bir defa yapılır. Yönetmelik, kontrolün bina sorumlusunun talebiyle veya resen A tipi muayene kuruluşunca yapılabileceğini belirtir. Ayrıca kontrol tarihi, bina sorumlusuna ve/veya bakım firmasına en az üç gün önce SMS veya e-posta ile bildirilebilir. ([LEXPERA][1])

Yasal Çerçeve: Kim, Neden ve Hangi Yetkiyle Kontrol Yapar?

Asansör periyodik kontrol sürecinin temel dayanağı Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğidir. Bu yönetmelik; periyodik kontrolleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen A tipi muayene kuruluşlarını, ilgili idareleri, bakım firmalarını ve bina sorumlularını kapsar. ([LEXPERA][2])

Burada en kritik ayrım şudur: bakım firması kontrolü yapan taraf değildir. Bakım firması asansörün aylık bakımını, arızasını, onarımını ve kontrol günündeki teknik nezaretini yürütür. Periyodik kontrol ise belediye veya il özel idaresiyle protokolü bulunan, Bakanlıkça yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır.

A tipi muayene kuruluşu nedir?

A tipi muayene kuruluşu, TS EN ISO/IEC 17020 standardındaki şartları sağlayan ve asansör periyodik kontrol/muayene faaliyetleri kapsamında akredite olan kamu veya özel uygunluk değerlendirme kuruluşudur. Yönetmelikte bu kuruluşların Türkiye’de yerleşik olması ve periyodik kontrol kapsamında yetkilendirilmesi gerektiği belirtilir. ([LEXPERA][1])

Pratikte bina yöneticisinin yapması gereken şey, bulunduğu ilçe belediyesinin veya ilgili idarenin hangi A tipi muayene kuruluşuyla protokol yaptığını öğrenmektir. Bazı yerlerde bu kuruluş TSE olabilir, bazı yerlerde farklı bir akredite muayene kuruluşu olabilir. Randevu doğrudan bina yönetimi tarafından alınabileceği gibi, bazı belediyelerde protokol kapsamındaki kuruluş periyodik kontrol takvimini kendisi de planlayabilir.

Bina Sorumlusunun Yükümlülüğü Nedir?

Periyodik kontrol randevusunda ana sorumluluk çoğu zaman bina yöneticisinin üzerindedir. Yönetmelikte “bina sorumlusu”; asansörün güvenli kullanımı için düzenli bakımını, periyodik kontrolünü ve onarımını yaptırmaktan sorumlu kişi veya kişiler olarak tanımlanır. Bu kişi apartmanda yönetici, site yönetimi, kamu binasında yetkili sorumlu veya ticari yapıda işletme temsilcisi olabilir. ([LEXPERA][1])

Bina sorumlusunun yapması gerekenler genel olarak şunlardır:

1. Asansörün geçerli bir bakım sözleşmesi olduğundan emin olmak.
2. Periyodik kontrol tarihini takip etmek.
3. Yetkili A tipi muayene kuruluşundan randevu almak veya bildirilen randevuyu organize etmek.
4. Bakım firmasının kontrol günü hazır bulunmasını sağlamak.
5. Makine dairesi, kuyu dibi, pano ve asansör mahallerine erişimi hazırlamak.
6. Kontrol raporunu almak ve uygunsuzluk varsa süresi içinde giderilmesini sağlamak.
7. Etiket sonucuna göre asansörün kullanım durumunu bina sakinlerine bildirmek.

TSE’nin asansör kontrol hizmetleri sayfasında da bina sorumlusuna yönelik hazırlıklar arasında bakım sözleşmesi bulunan firmanın kontrole nezaret etmesi, makine dairesine erişimin sağlanması, asansörün çalışır durumda olması ve bina sakinlerinin bilgilendirilmesi özellikle vurgulanır. ([Türkiye Seyahat Ederken][3])

Periyodik Kontrol Randevusu Nasıl Alınır?

Periyodik kontrol randevusu almak için tek bir yöntem yoktur; yöntem ilgili belediyeye, il özel idaresine ve protokol yapılan A tipi muayene kuruluşuna göre değişebilir. Ancak sahadaki sağlıklı süreç genelde şu akışla ilerler:

1. İlgili idare ve yetkili muayene kuruluşunu öğrenin

Önce asansörün bulunduğu ilçede hangi A tipi muayene kuruluşunun yetkili olduğunu öğrenmek gerekir. Bu bilgi genellikle belediyenin duyurularında, A tipi muayene kuruluşunun web sitesinde veya protokol sorgulama kanallarında bulunur. TSE, protokol ve rapor sorgulama bağlantılarını kendi asansör kontrol hizmetleri sayfasında ayrıca paylaşmaktadır. ([Türkiye Seyahat Ederken][3])

2. Asansör kimlik bilgilerini hazırlayın

Randevu sırasında genellikle şu bilgiler istenir:

• Bina açık adresi
• Bina yöneticisi veya yetkili kişi iletişim bilgisi
• Asansör sayısı
• Asansör kimlik numarası
• Bakım firması bilgileri
• Önceki periyodik kontrol raporu
• Mevcut bilgi etiketi rengi
• Asansörün durak sayısı ve kullanım tipi

Eksik kimlik bilgisi, özellikle birden fazla asansörü olan sitelerde karışıklığa yol açar. Bu yüzden bakım firmalarının her bina için asansör kimlik numarasını, etiket geçmişini ve son kontrol tarihini düzenli tutması ciddi avantaj sağlar.

3. Bakım firmasıyla aynı güne plan yapın

Kontrol günü bakım firmasının yetkili teknik personeli sahada olmalıdır. Çünkü muayene görevlisi asansörün bazı bölümlerine güvenli erişim, kumanda, hareket, kapı, kuyu ve makine dairesi kontrolleri için teknik destek isteyebilir. Bakım firmasının bulunmaması kontrolün sağlıklı ilerlemesini engelleyebilir.

4. Bina sakinlerini önceden bilgilendirin

Kontrol sırasında asansör belirli süre kullanıma kapatılabilir. Özellikle hastane, otel, iş merkezi, okul, site ve yoğun konutlarda kontrol saatinin önceden duyurulması gerekir. Basit bir duyuru bile şikâyetleri azaltır:

Değerli sakinlerimiz, binamızdaki asansörün yasal periyodik kontrolü nedeniyle asansörümüz bugün 10:00–11:30 saatleri arasında kısa sürelerle servis dışı kalabilir. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

5. Kontrol sonrası raporu ve etiketi takip edin

Randevunun tamamlanması işin bittiği anlamına gelmez. Kontrol sonrası raporun alınması, bilgi etiketinin kontrol edilmesi ve varsa uygunsuzlukların zamanında giderilmesi gerekir. Yönetmeliğe göre rapor her bir asansör için düzenlenir; güvensiz veya kusurlu asansör raporu bina sorumlusuna ve bakım tarafına iletilir. ([LEXPERA][1])

Randevu Öncesi Hazırlık Kontrol Listesi

Aşağıdaki tablo, bina yöneticisi ve bakım firması için pratik bir kontrol listesi olarak kullanılabilir:

Kontrol noktası	Kim sorumlu?	Neden önemli?
Son periyodik kontrol tarihi kontrol edildi mi?	Bina sorumlusu / bakım firması	Yıllık kontrol süresinin kaçırılmaması için
Yetkili A tipi muayene kuruluşu doğrulandı mı?	Bina sorumlusu	Yanlış kuruluştan randevu alınmasını önlemek için
Bakım sözleşmesi güncel mi?	Bina sorumlusu / bakım firması	Kontrol günü teknik nezaret için
Makine dairesi veya pano anahtarı hazır mı?	Bina sorumlusu	Muayene erişiminin kesintisiz olması için
Asansör çalışır durumda mı?	Bakım firması	Kontrolün tamamlanabilmesi için
Önceki rapor ve uygunsuzluklar incelendi mi?	Bakım firması	Aynı kusurların tekrarlanmaması için
Bina sakinlerine duyuru yapıldı mı?	Bina sorumlusu	Kullanım kesintisi ve güvenlik için
Kontrol ücreti bilgisi teyit edildi mi?	Bina sorumlusu	Bütçe ve ödeme planı için

Bu hazırlıkların kâğıt dosyada da tutulması mümkündür; ancak çok sayıda bina ve asansöre bakan firmalarda takip zorlaşır. Bu noktada Asansorex gibi bir bakım takip yazılımıyla son kontrol tarihi, bakım geçmişi, rapor notları ve bina iletişim bilgilerini tek yerde tutmak, randevu günü yaşanan “rapor nerede, kim gidecek, hangi asansördü?” karmaşasını ciddi şekilde azaltır.

Etiket Renkleri Randevu Sonrası Ne Anlama Gelir?

Periyodik kontrol sonucunda asansöre bilgi etiketi iliştirilir. TSE’nin özetlediği uygulamada yeşil etiket “kusursuz”, mavi etiket “hafif kusurlu”, sarı etiket “kusurlu”, kırmızı etiket ise “güvensiz” asansörü ifade eder. ([Türkiye Seyahat Ederken][3])

Etiket rengi	Anlamı	Bina yönetimi için pratik sonuç
Yeşil	Kusursuz	Normal kullanıma devam edilir, kayıt saklanır
Mavi	Hafif kusurlu	Kullanım devam edebilir; eksikler planlı şekilde giderilir
Sarı	Kusurlu	Uygunsuzluklar süresi içinde giderilmeli, takip kontrolü izlenmelidir
Kırmızı	Güvensiz	Asansör kullandırılmamalı, acil aksiyon alınmalıdır

Yönetmelikte kırmızı etiketli, yani güvensiz asansörün kullandırılmaması ve 60 gün içinde güvenli hale getirilmesi gerektiği; sarı etiketli, yani kusurlu asansörün ise 120 gün içinde güvenli hale getirilmesinin sağlanacağı belirtilir. Süre sonunda takip kontrolünde durum değişmezse asansörün ana besleme sisteminden elektriğinin kesilerek mühürlenmesi için ilgili idareye bildirim yapılır. ([LEXPERA][1])

Burada bakım firması açısından en kritik nokta, rapordaki uygunsuzlukları “sonra bakarız” dosyasına atmamak, aksine her kusuru iş emrine çevirmektir. Özellikle kırmızı ve sarı etiketlerde süre takibi yapılmazsa hem bina yönetimi hem de bakım firması ciddi itibar ve sorumluluk riskiyle karşılaşabilir.

2026’da Periyodik Kontrol Ücreti Nasıl Değerlendirilmeli?

Periyodik kontrol ücreti, bina sorumlusundan KDV dahil olarak A tipi muayene kuruluşunca tahsil edilir. Yönetmelik ayrıca tescil öncesi ilk periyodik kontrol ücretinin, normal periyodik kontrol ücretinin üç katı olacak şekilde asansör yaptırıcısından tahsil edileceğini düzenler. ([LEXPERA][1])

2026 için ücretler durak sayısına, ilgili idare payına ve yerel protokole göre değişebilir. Örneğin yayımlanan bazı 2026 tarifelerinde 0–5 durak aralığı için KDV dahil yaklaşık 4.049 TL, 30 durak üzeri için yaklaşık 11.907 TL seviyesinde toplam ücretler görülmektedir. Bu rakamlar her ilçe için birebir aynı kabul edilmemeli; kesin bedel ilgili belediye veya protokol yapılan A tipi muayene kuruluşundan doğrulanmalıdır. ([Bayraklı Belediyesi][4])

Bina yöneticisi açısından en doğru yaklaşım, yıllık aidat bütçesine periyodik kontrol ücretini önceden koymaktır. Bakım firması açısından ise müşteriye “bu ücret bakım bedeline dahil değildir; A tipi muayene kuruluşu tarafından tahsil edilen yasal kontrol ücretidir” açıklamasını en baştan yapmak gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

Periyodik kontrol randevularında en çok karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Randevu günü bakım teknisyeninin sahada bulunmaması
• Makine dairesi veya pano anahtarının bulunamaması
• Önceki sarı/kırmızı etiket kusurlarının giderilmeden tekrar kontrole girilmesi
• Bina sakinlerine haber verilmediği için yoğun şikâyet oluşması
• Asansör kimlik numarasının veya raporun kaybolması
• Kontrol ücretinin kimin tarafından ödeneceğinin önceden konuşulmaması
• Randevu tarihinin bakım firması takvimine işlenmemesi

Bu hataların çoğu teknik bilgi eksikliğinden değil, takip ve kayıt eksikliğinden kaynaklanır. Asansorex gibi sistemlerde periyodik kontrol tarihlerini, etiket renklerini, bina bazlı raporları ve teknisyen görevlendirmelerini düzenli takip etmek; hem bakım firmasını hem bina yönetimini denetime daha hazırlıklı hale getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Periyodik kontrol randevusunu kim alır?

Genel uygulamada randevu sorumluluğu bina sorumlusundadır. Ancak bazı ilçelerde A tipi muayene kuruluşu, ilgili idareyle yaptığı protokol kapsamında kontrol takvimini kendisi planlayabilir. Bakım firması ise randevu günü teknik nezaret ve hazırlık açısından sürece destek verir.

Bakım firması periyodik kontrol yapabilir mi?

Hayır. Bakım firması asansörün aylık bakımını ve teknik hazırlığını yapar; periyodik kontrol ise Bakanlık tarafından yetkilendirilen ve ilgili idareyle protokolü bulunan A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır.

Kontrol günü bakım firması gelmezse ne olur?

Bakım firmasının kontrole nezaret etmemesi süreci aksatabilir. Yönetmelikte, asansör monte eden veya yetkili servis tarafından periyodik kontrole nezaret edilmeyen durumların Bakanlık veri tabanına iletileceği belirtilir. ([LEXPERA][1])

Kırmızı etiketli asansör kullanılabilir mi?

Kırmızı etiket, asansörün güvensiz olduğu anlamına gelir. Bu durumda asansörün kullandırılmaması ve uygunsuzlukların 60 gün içinde giderilmesi gerekir. Aksi halde takip kontrolü ve ilgili idare bildirimiyle hizmetten men süreci gündeme gelebilir.

Sarı etiket alınırsa hemen asansör kapatılır mı?

Sarı etiket, asansörün kusurlu olduğunu gösterir. Kırmızı etiket gibi doğrudan güvensiz sınıfında değildir; ancak uygunsuzlukların 120 gün içinde giderilmesi ve takip kontrolünün izlenmesi gerekir.

Periyodik kontrol ücreti bakım ücretine dahil midir?

Genel uygulamada hayır. Periyodik kontrol ücreti, A tipi muayene kuruluşu tarafından bina sorumlusundan tahsil edilen ayrı bir yasal kontrol ücretidir. Bakım sözleşmesinde farklı bir hüküm yoksa aylık bakım bedeliyle karıştırılmamalıdır.

Özet

Periyodik kontrol randevusu almak, asansör güvenliği açısından yıllık bir formalite değil; bina sorumlusu, bakım firması, ilgili idare ve A tipi muayene kuruluşu arasında yürüyen yasal bir süreçtir. Doğru kuruluşla randevu almak, bakım firmasını kontrol gününe hazırlamak, bina sakinlerini bilgilendirmek, raporu ve etiket sonucunu takip etmek sürecin temel adımlarıdır.

2026’da asansör firmaları için en sağlıklı yaklaşım, periyodik kontrolü son hafta hatırlanan bir işlem olmaktan çıkarıp bakım takviminin doğal parçası haline getirmektir. Bina yöneticileri için de en önemli nokta, “asansör çalışıyor” diye yıllık kontrolü ertelememektir. Çünkü yasal kontrol, sadece asansörün çalışıp çalışmadığını değil, güvenli kullanım şartlarını da kayıt altına alır.